Türkiye’de faaliyet gösteren, yazar kasa ithalat veya üretimi ile uğraşan ve yurt çapında bu cihazların bakım ve onarım hizmetlerini vermeye yönelik yeterli servis teşkilatları olan kurumlar, Başkanlığımızdan onay almak suretiyle yazar kasa firması olabilirler.

Yazar kasa ithalat veya üretimi ile iştigal eden firmalar, Gelir İdaresi Başkanlığına hitaben yazacakları bir dilekçe (Ek 1) ve aşağıda sayılan bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosya ile birlikte müracaat ederek onay talebinde bulunabilirler.

09.02.1985 tarih ve 18861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri No.lu ödeme kaydedici cihaz Genel Tebliğinin VIII. bölümünde düzenlendiği üzere onay başvuru dosyalarında aşağıdaki bilgi ve evrakların yer alması gerekir.

1) Üretici ya da ithalatçı firmanın veya bunların kanuni ya da ticari temsilcilerinin kimliklerini açıklayıcı bilgiler,

2) Cihazın üretildiği ülke,

3) Cihazı üreten fabrikanın adı ve adresi,

4) Cihazın modeli,

5) Cihazın ticari ismi (markası),

6) Cihazın tipi,

7) Cihazın teknik özellikleri,

8) Cihazın yapımı ve iyi bir şekilde işlemesini garanti edecek emniyet cihazlarına ait açıklayıcı rapor,

9) Elektronik unsurların listesi ve bunların başlıca özellikleri, (Ulusal veya Uluslararası normlara atıf yapılacak)

10) Fonksiyonel ve imalatla ilgili özelliklerinin açıklandığı şema ve planlar,

11) Cihazın işleme programı ve işleniş sırasında dikkate alınacak konuları içeren bir ana şema,

12) Cihazın bütününün ve muhtelif kısımlarının fotoğrafları,

13) Cihaz için teklif edilen, yüksekliği bir, genişliği iki veya üç yazı karakterine tekabül eden ve "M" ve "F" harflerinin stilize edilmiş bileşiminden meydana gelen mali sembolün resimleri ve özellikleri,

14) Kullanım ve bakım normları, (Ulusal veya Uluslararası)

15) Satış usulü organizasyonunun özellikleri,

16) Bakım ve onarım organizasyonunun özellikleri,

17) Yurt içinde yetkili bakım ve onarım yapabilecek merkez ve servislerin listesi bunların yerlerini gösterir harita,

18) Bakım ve onarım merkezlerinde çalışacak elemanlara verilmesi düşünülen kimlik belgesi ve kullanılacak damganın örneği,

19) Cihazı üreten firmanın adını belirten damgası (kaşesi), Yazar kasa modelinin onaylanabilmesi için, yukarıda belirtilen dilekçe ile birlikte, iki adet cihazın teslimi gerekir. Dilekçede ayrıca cihazların yürürlükte olan kanuni ve idari hükümlere uygun olduğu belirtilmelidir. Seri olarak yapılacak üretimlerin onaylanan modele uygun olarak imal edileceği garanti edilmelidir.

Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar (YN ÖKC); teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik ve fonksiyonel özellikleri Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yeniden belirlenen Ödeme Kaydedici Cihazları ifade etmektedir.Yeni nesil cihazlar internet yoluyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na güvenli şekilde veri aktarabilen ve iletişim kurabilen bilgisayar tabanlı cihazlardır.

Bünyesinde banka POS’u barındıran “EFT-POS Özellikli YN ÖKC’ler” , bünyesinde banka POS’u barındırmayıp haricen POS cihazı bağlanabilen “Basit / Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’ler” olmak üzere iki tür YN ÖKC bulunmaktadır.

EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler; bünyesinde banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS’u da barındıran bütünleşik yazarkasalardır. Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’ler ise; bünyesinde banka vb. kuruluşlara ait POS bulunmamakta olup mükelleflerin istemesi halinde haricen banka vb. kuruluşlara ait POS’un bağlanabildiği yazarkasalardır. Bütün YN ÖKC’lerin ortak noktaları ise bilgisayar tabanlı olması ve internet yoluyla GİB Bilgi Sistemleri ile iletișim kurabilme özelliklerinin bulunmasıdır.

YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında olan mükellefler, 1/7/2024 tarihinden itibaren en az bir banka veya diğer kuruluş ya da ödeme hizmet sağlayıcısı ile üye iş yeri anlaşması yapmak ve her bir YN ÖKC’den banka/kredi kartları ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadırlar.

YN ÖKC’ler kimlik ibraz edilmek suretiyle, yetkili ÖKC firmalarının bakım-onarım/satış bayilerinden alınır.

Bayiler, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinden alıcının ÖKC satın alıp alamayacağı hakkında sorgulamasını yaptıktan sonra, sorgulama çıktısını müşteriye imzalatarak satış işlemini gerçekleştirir. 

Vergi mükellefiyeti bulunmayanların YN ÖKC satın alması mümkün değildir. Mükellefler; YN ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler
 

YN ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgiler, güvenli servis sağlayıcısı (ÖKC TSM Merkezleri) üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildirilecektir.

Ancak, YN ÖKC’lerden gerçekleşen satışlara ait ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgileri ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla GİB’e iletemeyecek durumda olan mükellefler,
YN ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgileri; 
a) GİB’den e-Arşiv hizmetleri konusunda izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemleri aracılığıyla e-Arşiv uygulaması,
  b) Dijital Vergi Dairesi,
  üzerinden bildirmek için GİB’e başvurabilirler.

Bildirim zorunluluğu getirilen bilgilerin, ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla bildirilmesi durumunda; bu bilgilerin zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda elektronik ortamda bildirilmesine ilişkin sorumluluk YN ÖKC üreticileri ile birlikte ÖKC TSM Merkezlerine aittir.

 YN ÖKC’lerin bağlı oldukları ÖKC TSM Merkezleri ile sürekli çevrim içi bağlantılı olmasının sorumluluğu ise YN ÖKC’leri kullanan mükellefe aittir.

Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında bulunan mükellefler tarafından; ÖKC’lerle bu Tebliğde belirtilen esaslara göre bağlantısının gerçekleştirmeden kullandığı tespit olunması halinde; bu fiili işleyen mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.  
 

YN ÖKC alımı, vergi dairesine kaydı, devri, hurdaya ayrılması vb. işlemler için vergi dairesine gitme zorunluluğu 25.12.2015 tarihinden itibaren 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kaldırılmıştır. 

YN ÖKC satın almak isteyen mükellefler satış bayilerinden cihazlarını satın aldıktan sonra yetkili ÖKC servisleri aracılığı ile cihazlarını kullanıma hazır hale getirebileceklerdir. 
 

Bayiden alınan cihazın kullanıma açılması işlemini yetkili ÖKC firmalarının servisleri gerçekleştirir. Cihazı bayiden satın alan mükellefler, cihaz, ruhsatname ve fatura ile birlikte yetkili servise başvurur. Yetkili servis elemanları, GİB sistemi ile iletişime geçerek cihazın kaydını (aktivasyonunu) yapar ve kullanıma açar. 

3100 Sayılı Kanun’a göre eski nesil ÖKC kullanan veya kullanması gereken mükellefler aynı zamanda YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamındadır. 

3100 sayılı Kanun mevzuatına göre; birinci ve ikinci sınıf tüccarların fatura verilme zorunluluğu bulunmayan perakende mal ve hizmet satışlarında ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyeti bulunmaktadır. 

Hazine ve Maliye Bakanlığınca Genel Tebliğler ile faaliyetlerinde ÖKC kullanım zorunluluğu bulunmadığı bildirilen mükelleflerin, YN ÖKC kullanma mecburiyeti de bulunmamaktadır.
 

3100 Sayılı Kanun kapsamına girmeyen; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar dışındaki mükellefler ile Bakanlıkça mecburiyet dışı bırakılanların YN ÖKC kullanma mecburiyetleri de bulunmamaktadır. 

            Bu çerçevede;

• Basit Usulde Vergilendirilen Ticari Kazanç Sahipleri,

• Serbest Meslek Erbabı,

• Zirai Kazanç Sahipleri,

• Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İradi Sahipleri,

• Diğer Kazanç ve İrat Sahipleri,

• Ücret geliri elde edenler,

• Perakende mal ve hizmet satışı bulunmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (Örneğin: toptancılar)

• Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler uyarınca ÖKC kullanım zorunluluğu dışında bırakılan mükellefler (https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/okckullanimindanmuaftutulanlar.pdf)

• Ayrıca 30.09.2017 tarih ve 30196 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin(Güncel Hali) 6 ncı maddesinde belirtildiği üzere; belli işletme büyüklüklerini sağlayan mükelleflerimizden, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olan ve tüm satışlarına e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura vermeyi tercih eden mükelleflerimiz Tebliğin ilgili bölümünde belirlenen diğer teknik koşulları sağlamaları ve Gelir İdaresi Başkanlığınca taleplerinin uygun görülmesi kaydıyla ÖKC kullanımından muaf tutulmuşlardır (Ayrıca Bkz. 13. soru).

a)    Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullanan mükelleflerin durumu:  

Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullananların (Örneğin: müşterinin masasında veya mükellefin işyeri dışında müşterinin ayağına gidilerek seyyar EFT-POS cihazı kullanılmak suretiyle tahsilat yapan lokanta, restoran vb. işletmeler), 1/10/2013 tarihinden itibaren seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyetleri bulunmaktadır.

Söz konusu mükelleflerimiz seyyar EFT-POS cihazı kullanımı gerektiren tahsilatların ve yol kenarı otopark hizmetlerine ilişkin tahsilatlarının belgelendirilmesinde EFT-POS özellikli YN ÖKC’leri kullanma zorunlulukları bulunmaktadır.

b) Diğer mükelleflerin durumu:   
Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullanan mükelleflerin, seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özellikli ÖKC olması zorunluluğu 1/10/2013 tarihinde başlamış olup, bunlar dışında kalan mükelleflerin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanım mecburiyeti ise aşağıdaki şekildedir. 

b.1)  30 Eylül 2017 Tarihinden Sonra yeni işe başlayacak veya şube işyeri açacak mükelleflerin YN ÖKC kullanım durumu:

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin Resmi Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2017 tarihinden itibaren, yeni işe başlayacak veya şube işyeri açacak mükelleflerden YN ÖKC kullanımından muaf tutulma koşullarını sağlamayanlar işe başlama veya şube şeklindeki işyerinin açılma tarihinden itibaren 30 gün (kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün) içinde, YN ÖKC alarak kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler. 

b.2) 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında sonradan muafiyetleri iptal edilen mükelleflerin durumu: 
Muafiyetleri iptal edilen mükellefler, iptal işlemine ilişkin kendilerine yapılan tebligat tarihini takip eden ayın sonuna kadar perakende mal satışları ve hizmet ifalarında YN ÖKC kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler.
 

30/12/2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur.

YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerden; Hesap dönemi sonu itibarıyla:
    a) Satış veya gayrisafi iş hasılatı 110 milyon TL’yi, 
    b) Bilanço aktif toplamı 110 milyon TL’yi, 
    c) Bilanço öz sermaye veya öz kaynak toplamı 11 milyon TL’yi aşması 
    koşullarından en az ikisini sağlayan ve
    50’den fazla Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaza sahip olan mükelleflerin, 

• e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olmaları,
•  Perakende mal satışları ve hizmet ifaları dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura vermeyi tercih etmeleri ve buna uymaları, 
• e-Arşiv Faturaların bir örneğinin belgenin oluşturulmasını müteakiben; gizliliği, bütünlüğü ve değişmezliği garanti edilerek ve GİB’in erişimine ve sorgulamasına açık olacak şekilde GİB’den e-Fatura saklama hizmeti verme izni bulunan kurumlarda muhafaza edilmesini sağlamaları,

    GİB’e yazılı olarak müracaat edilmesi ve taleplerinin uygun görülmesi halinde (taleplerinin uygun görüldüğünün bildirildiği tarihi takip eden ayın başından itibaren,) perakende mal ve hizmet satışlarında YN ÖKC kullanım mecburiyetleri bulunmamaktadır.   

    Bu muafiyet söz konusu koşulları sağlayan ve talepleri uygun görülen mükelleflerce sonradan açılacak şube işyerleri için de geçerli olacaktır.

Muafiyet Başvurusunda bulunulan yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasında yer alan “defter, kayıt ve belgeler yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler” fiilleri ile aynı Kanunun 359 uncu maddesinin (ç) fıkrasında yer alan fiilleri işleyenler muafiyetten yararlanamazlar. 

Muafiyet talebi uygun bulunduktan sonra bu fiilleri işlediği tespit edilenlerin ise, muafiyetlerinin iptal edildiğine ilişkin yapılacak tebligat tarihini takip eden ayın son gününe kadar YN ÖKC kullanmaya başlamaları gerekmektedir.

YN ÖKC kullanımından muaf olan mükelleflerin,  düzenleyecekleri e-Fatura ve e-Arşiv Faturalarında, mal satışları ile hizmet ifalarının tahsilat işlemlerinde kullandıkları banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarından gerçekleştirilen tahsilata ilişkin müşteri slibinde yer alan temel bilgilere (POS’un alındığı banka ve üye işyeri no.su), e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına ilişkin teknik kılavuzlarda belirtildiği şekilde yer vermeleri gerekmektedir.
 

Tüm satışlarına e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura düzenleyen ve diğer şartları da yerine getirerek YN ÖKC kullanımından muaf tutulan ve işletmelerinde kısmen YN ÖKC kullanmaya başlamış olan mükellefler, yeni nesil ÖKC’lerini mali hafızaları doluncaya veya mali hafıza değişimini gerektiren durum oluşuncaya kadar, müşteriye düzenlenerek elektronik ve/veya kağıt ortamda iletilen/verilen e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Bilet vb. elektronik belgelere ait tahsilat ve ÖKC Bilgi Fişlerinin düzenlenmesi işlemlerinde kullanmaya devam edebileceklerdir. Düzenlenen bilgi fişlerinde müşteri adına düzenlenen ve elektronik ortamda iletilen e-Arşiv Fatura, e-Bilet vb. elektronik belgelerin hangi ortamdan ve nasıl temin edilebileceğine, erişilip görüntülenebileceğine ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir.

Bu işletmeler tarafından söz konusu yeni nesil ÖKC’ler mali hafızaları dolmadan veya mali hafıza değişimini gerektiren durum oluşmadan önce hurdaya ayrılma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Muafiyet koşullarının ihlal edilmemesi için, tüm satış işlemlerine e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura verilmesi gerektiğinden,  sahip olunan YN ÖKC’lerden müşterilere ÖKC fişi düzenlenmemesi, sadece bilgi fişi mahiyetindeki belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir.

Satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunlu olduğundan devri mümkün değildir.

Mükellefler YN ÖKC kullanmak suretiyle gerçekleştirdikleri: 
• Nakit satışlarda, YN ÖKC satış fişi, 
• Banka / kredi kartları ile yapılan satışlarda, banka slibini de ihtiva eden bütünleşik YN ÖKC satış fişi, 
•Fatura ile belgelendirilen satışlarda, yemek fişi/yemek kartı karşılığı verilen mal satışı ve hizmet ifalarında, mal teslimi veya hizmet ifasından önce ön tahsilat (avans) mahiyetinde alınan tutarların belgelendirilmesinde, otopark giriş işlemlerinde, Fatura/e-Fatura/e-Arşiv Fatura tahsilatı işlemlerinde, “YN ÖKC Bilgi Fişleri Teknik Kılavuzu”nda belirtildiği şekilde YN ÖKC Bilgi Fişi, 
düzenleyerek müşterilerine vereceklerdir.

Ayrıca, YN ÖKC’ler teknik ve fonksiyonel özellikleri itibariyle bilgisayar tabanlı, internet yoluyla güvenli iletişim kurabilen ve bünyesindeki mali bilgileri GİB’e elektronik ortamda iletebilen akıllı cihazlar olması, perakende mal ve hizmet satışlarına ait diğer yazılım sistemleri ile entegre çalışması gerekliliği ve aynı işlem için hem diğer sistemlerden hem de YN ÖKC’lerden belge düzenlemek zorunda kalınması nedeniyle,  bu cihazlardan ÖKC fişi dışında kalan ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren fatura, gider pusulası, giriş ve yolcu taşıma biletleri, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu belgelerinin, 
a) Bu belgelerde yer alması gereken zorunlu bilgileri ihtiva etmesi,
b) Düzenlenen belgelerin bir örneklerinin ÖKC’nin ilgili elektronik hafıza birimlerinde belge türleri itibariyle ayrımı yapılabilecek şekilde muhafaza edilmesi ve
c) ÖKC mali raporlarında bu belgelere ilişkin mali bilgilerin de ayrıca gösterilmesi şartıyla,  
1/7/2018 tarihinden itibaren 
bilgisayar bağlantılı sistem mahiyetindeki YN ÖKC’lerden de düzenlenebilme imkanı 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilmiştir.  

Söz konusu yazılım geliştirmeleri yapılmamış ÖKC’lerden bu belgelerinin düzenlenmesi mümkün bulunmadığı için,  ÖKC’lerden bu belgelerin düzenlenebilmesi için; ilgili ÖKC firmasından yazılım güncellemesinin talep edilmesi ve ayrıca ÖKC firmalarının ilgili ÖKC yazılımları üzerinde gerekli geliştirmeleri yapmış olmaları ve mükelleflerin kullanımına sunmuş olmaları gerekmektedir. 

Bakanlığımızca gerçekleştirilen diğer düzenlemeler gereği, belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi zorunluluğunun getirildiği durumlarda               (e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Bilet, e-İrsaliye, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu vb.) ilgili belgelerin ilgili mevzuat ve teknik düzenlemelerinde belirtilen format, standart, yöntem ve teknik özelliklerde düzenlenmesine, GİB’e iletilme ve/veya raporlanmasına ve muhafaza edilmesine ayrıca devam edileceği tabii olup, bilgisayar bağlantılı sistem mahiyetindeki eski nesil ÖKC’ler ve YN ÖKC’ler bu belgelerin oluşturulması, muhatabına elektronik ortamda iletilmesi ve gerekmesi durumunda kağıt çıktılarının muhatabına verilmesinin sağlanmasında kullanılabilecektir. Bu durumda da söz konusu elektronik belgelere ilişkin mali bilgilerin, ÖKC mali raporlarında Bilgi Fişleri yoluyla ayrıca elektronik ortamda kaydedilmesinin sağlanması gerekmektedir.
 

Mükellefler, perakende mal veya hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde kullandıkları satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımlarını (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) yeni nesil ödeme kaydedici cihazları ile bağlantılı, entegre ve uyumlu bir şekilde kullanmaları esastır.

            Bu çerçevede;

• Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) Yeni Nesil ÖKC’lerle bağlantı ve iletişiminin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilen iletişim protokolüne göre gerçekleştirilmesi zorunludur.

• Yeni nesil ÖKC kullanan mükelleflerin söz konusu harici yazılım ve donanımlarını ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı yapıda kullanılmasını temin etmek için bahse konu satış uygulama yazılım ve donanım firmaları ile ÖKC yetkili servislerine başvurup gerekli bağlantıları, en geç 1/4/2018 tarihine kadar yaptırmaları ve  bu şekilde kullanmaları zorunludur.

• ÖKC firmaları ve bunların yetkili servisleri de söz konusu yazılım veya donanımların ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir şekilde çalışmasını temin edecek çalışmaları, ivedilikle (her halükarda mükelleflerce ÖKC firmasına veya yetkili servisine yapılan müracaat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde) gerçekleştirmek zorundadırlar

             Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında bulunan mükellefler tarafından;  1/4/2018 tarihinden sonra; ÖKC’lerle bağlantısının gerçekleştirmeden kullandığı tespit olunması halinde; bu fiili işleyen mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının, doğrudan kablo ile bağlantı haricindeki bağlantılarında (YN ÖKC’ye   GMP-3 ile bağlantısı yapılan bilgisayar sistemlerine yapılan kablolu bağlantılarda); 

•   EFT-POS cihazlarının ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir yapıda kullanılmasının (satış işleminin ÖKC’den başlatılıp, tahsil edilecek tutarın EFT-POS cihazına ÖKC’den otomatik olarak gönderilmesi ve satış işleminin ÖKC’den sonlandırılması) ve  ÖKC’den bütünleşik fiş üretilmesinin (müşteri slip bilgisinin fiş içeriğinde yer alacak şekilde) ÖKC üreticilerinin sorumluluğunda sağlanması şartıyla;  
• EFT-POS cihazı ile YN ÖKC arasındaki iletişimin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanına göre gerçekleştirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. 
• Bu durumda banka vb. kuruluşlar ile ÖKC firmaları tarafından belirlenen serbest bir iletişim protokolünün de kullanılması mümkün bulunmaktadır.

Ancak, basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere yapılacak doğrudan kablolu EFT-POS cihazı bağlantılarında, GMP-3 dokümanına göre hareket edilmeye devam edilecektir. 

ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarını 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde belirtilen esaslara göre, ÖKC’lerle uyumlu, entegre veya bağlantılı bir yapıda kullanmadığının tespiti halinde, mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
 

426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanun Genel Tebliği uyarınca;  3100 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına göre ÖKC kullanmak zorunda olan mükelleflerden,

a) Faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı kullananlar ile

b) Yol kenarı otopark hizmeti veren mükellefler

seyyar EFT-POS cihazları yerine yeni nesil ödeme kaydedici cihazlardan EFT-POS özellikli cihazları 1/10/2013 tarihinden itibaren kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler.

Bu nedenle, faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullananlar (Örneğin: müşterinin masasında veya mükellefin işyeri dışında müşterinin ayağına gidilerek seyyar EFT-POS cihazı kullanılmak suretiyle tahsilat yapan lokanta, restoran vb. işletmeler) ile yol kenarı otopark işletmelerinin 1/10/2013 tarihinden itibaren, banka vb. kuruluşlara ait seyyar EFT-POS  cihazlarını kullanmaya son vermesi ve bu cihazlar yerine EFT-POS özellikli Yeni Nesil ÖKC kullanmaya başlamış olması gerekmektedir.

Ayrıca 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 10’uncu maddesi uyarınca; YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamına giren ve faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, mevcut seyyar EFT-POS cihazlarını EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler ile değiştirmeleri zorunlu olup, banka vb. kuruluşlar tarafından da anılan mükelleflere seyyar EFT-POS cihazlarının verilmemesi gerekmektedir.  

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği uyarınca; YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamına giren ve faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanması gerektiği halde bu işlemlerinde seyyar EFT-POS cihazı kullandığının tespiti halinde, mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 11’inci maddesi uyarınca, Tebliğin Resmi Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2017 tarihinden itibaren eski nesil ÖKC’lere ilişkin olarak ÖKC firmaları tarafından üretim, mühürleme ve satış işlemleri gerçekleştirilmeyecektir.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesi ile belirlenen yeni nesil ÖKC kullanımından muaf olma şartlarını sağlamayan veya Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler ile ÖKC kullanımından muaf tutulmayan faaliyet alanlarında perakende mal ve hizmet satışında bulunan birinci ve ikinci sınıf tüccarların ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde;   426 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara göre yeniden belirlenen yeni nesil ödeme kaydedici cihazları kullanmaya başlamak zorundadırlar.

            Yeni nesil ÖKC’leri kullanmaya başlamayan mükelleflere, mezkûr Tebliğin “8. Cezai Müeyyide” başlıklı bölümünde yer verilen “Bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden mükellefler ve yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üreticileri veya ithalatçıları hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinde yer alan hükümler uygulanır.” açıklaması uyarınca 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde öngörülen ÖZEL USULSÜZLÜK CEZASI uygulanması söz konusu olacaktır.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesinin birinci  fıkrası uyarınca, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçerek perakende mal satışları ve hizmet ifaları dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv Faturası düzenlemeyi tercih ettiğini Başkanlığa bildiren ve bu kapsamda YN ÖKC kullanımından muaf olan mükelleflerin,

• Tebliğin 6 ncı maddesinde belirtilen şartları taşımadığının,
• Tüm satış işlemlerinde e-Fatura ve/veya e-Arşiv Fatura düzenlemediğinin veya
• e-Arşiv faturalarının bir örneğinin mezkur fıkra hükümlerine göre gizliliği, bütünlüğü ve değişmezliği garanti edilerek GİB’in erişimine ve sorgulamasına açık olacak şekilde GİB’den e-Fatura saklama hizmeti verme izni bulunan kurumlarda muhafaza edilmediğinin

tespiti halinde,

her bir tespit için 213 sayılı Kanunda yer alan cezalar uygulanacak  ve ayrıca muafiyetleri iptal edilecektir.

Muafiyetleri iptal edilen mükellefler, iptal işlemine ilişkin kendilerine yapılan tebligat tarihini takip eden ayın sonuna kadar perakende mal satışları ve hizmet ifalarında YN ÖKC’leri kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler

Bilindiği üzere YN ÖKC’ler,  teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik özellikleri yeniden belirlenen, bilgisayar tabanlı, internet yoluyla iletişim kurabilen, GİB’e güvenli şekilde veri aktarabilen ve ÖKC fişi düzenleme dışında katma değerli diğer yazılım ve sektörel uygulamaları da bünyesinde çalıştırabilen, yetkisiz dış müdahaleleri algılayan ve GİB’e bildirebilen bilgisayar tabanlı akıllı cihazlardır. 

Ayrıca YN ÖKC’lerin;  bünyesinde banka POS’u barındıran “EFT-POS Özellikli YN ÖKC’ler” ve bünyesinde banka POS’u barındırmayıp haricen POS cihazı bağlanabilen “Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’ler” olmak üzere iki türü bulunmaktadır.

YN ÖKC’lere ilişkin, kurulum, yönetim, izleme, banka vb. kuruluşlara ait yazılım ve parametreleri yükleme ve güncelleme ile GİB ve banka vb. kuruluşlarla güvenli iletişimi sağlamasına yönelik fonksiyon görmesi amacıyla, uygulamaya ilişkin mevzuat ve teknik düzenlemelerde, bilgi sistemleri güvenlik standartlarına haiz YN ÖKC TSM Merkezleri öngörülmüştür.

YN ÖKC TSM Merkezleri, ÖKC üreticilerinin bizzat kurduğu veya bir dış hizmet sağlayıcıdan yararlandığı bilgi sistemi güvenlik standartlarına haiz bilgi işlem merkezleri mahiyetindedir.  ÖKC firmaları bu TSM Merkezleri aracılığı ile bir taraftan Gelir İdaresi Başkanlığının ÖKC uygulamasına ilişkin görev ve sorumluluklarını yerine getirirken diğer taraftan cihazını kullanan mükelleflerin ÖKC’ler üzerinden katma değerli diğer hizmetlerden yararlanmasını sağlamaktadır.

YN ÖKC kullanmaya başlayan mükelleflerin, cihazlarını satın aldıktan sonra ÖKC’nin garanti kapsamı dışında kalan bakım, tamir ve onarım bedelleri dışındaki,  temel ÖKC fonksiyonlarını kullanmaları nedeniyle gerek ÖKC firmalarına gerekse ÖKC TSM Merkezlerine herhangi bir ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Ancak mükelleflerin YN ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait uygulama yazılımlarının yükletilmesini talep etmesi, banka vb. kuruluşlara ait harici EFT-POS cihazlarının veya perakende mal ve hizmet satışlarında yararlanılan harici donanım veya yazılımların ÖKC’ye bağlantılarının yaptırılmasını talep etmesi ya da ÖKC TSM Merkezleri aracılığı ile sunulan katma değerli diğer hizmetlerden yararlanmak istemesi halinde, banka vb. kuruluşlar ile yapılan üye işyeri anlaşmaları ve ÖKC firmalarıyla mükellefler arasında yapılan hizmet sözleşmelerle belirlen ücretlerin ödenmesi gerektiği ticari kurallar gereği tabiidir.

Bu çerçevede mükellefler; YN ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler.

Gerek EFT-POS özellikli gerekse basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC kullanan mükelleflerin, güvenlik, işlem kesintisi, maliyet vb. nedenlerle ödeme onayı (provizyon) alma işlemlerinin, YN ÖKC TSM Merkezleri üzerinden olmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak gerçekleştirilmesini ÖKC firmalarından yazılı olarak talep etmeleri halinde, banka vb. kuruluşlara (ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları, yemek kartı kuruluşları, belediye yardım kuruluşları vb. diğer kuruluşlar dahil) ait ödeme onayı (provizyon) alma işlemleri; YN ÖKC TSM Merkezleri aracı kılınmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak gerçekleştirilecektir.

Bu çerçevede, banka vb. kuruluşlara ait ödeme onayı alma (provizyon) işlemlerini YN ÖKC TSM Merkezleri üzerinden olmaksızın, doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile haberleşerek gerçekleştirilmesini isteyen mükellefler ÖKC firmasına yazılı talepte bulunması gerekmektedir.

İlgili ÖKC firmaları da (bunlara ait YN ÖKC TSM Merkezleri dahil), harici EFT-POS cihazlarını banka vb. kuruluşlara sunan firmalar ve banka vb. kuruluşlar, ödeme onayı alma işlemlerinin YN ÖKC TSM Merkezleri aracı kılınmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak da gerçekleştirilecek şekilde YN ÖKC uygulamasına dair gerekli yazılım, donanım veya sistem güncellemelerini en geç 1/7/2018 tarihine kadar tamamlamaları zorunludur.

YN ÖKC TSM Merkezleri, ödeme onayı (provizyon) alma işlemleri dışında kalan YN ÖKC’lere ilişkin kurulum, yönetim, izleme, teknik kılavuz ve dokümanlarda belirtilen kurallara göre YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satış bilgilerini GİB’e güvenli şekilde iletme,  YN ÖKC’lere ilişkin kayıt, aktivasyon, devir, hurdaya ayırma vb. diğer fonksiyon ve görevlerini öteden beri olduğu gibi yerine getirmeye devam edeceklerdir

Mükelleflerce kullanılmaya başlanan YN ÖKC’ler mali hafızaları doluncaya veya mali hafıza değişimini gerektiren bir durum oluşuncaya kadar kullanılabilecek olup, mali hafızasının dolması veya mali hafıza değişimini gerektiren bir durumun oluşması halinde;  söz konusu cihazların mali hafıza değişimine tabi tutulması mümkün bulunmayıp, mevzuatın öngördüğü usul ve esaslarla hurdaya ayırma işlemine tabi tutulması gerekmektedir.

Kullanılmış (aktivasyonu yapılmış) YN ÖKC’ler, YN ÖKC kullanma yükümlülüğü olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir. 

Kullanılmış YN ÖKC’lerin satış veya devir işlemleri ÖKC firmalarının yetkili servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir.

Kullandıkları YN ÖKC’leri satmak veya devretmek isteyen mükellefler alıcı ile birlikte yetkili servislere yazılı olarak başvuruda bulunurlar. Yetkili servisler tarafından, satış/devir işlemi gerçekleştirilmeden önce GİB’in internet sitesinden alıcının VKN’si girilerek, faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olup olmadığı sorgulanır. Bu sorgulama sonucu faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olduğu anlaşılanlara cihaz satışı/devri gerçekleştirilir.

Sorgulamayı takiben yetkili servisler tarafından, YN ÖKC’de satış/devir anına kadar cihaza kayıt edilmiş olan ve satıcıya ait bulunan mali verileri ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp GİB Teknoloji’ye iletilmesi sağlanır.

Satıcı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden cihaz, ilgili bölümlerinin yetkili servisçe doldurulacağı ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edilir.

Yetkili servis, ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranına, satışa/devre konu YN ÖKC ile satıcı ve alıcı bilgilerini girmek suretiyle cihazın satış/devir işlemini gerçekleştirir ve satıcı aktivasyon kaydını kapatarak cihazı alıcı adına aktive eder.

Yetkili servisler, kullanılmış cihazların satış/devir işlemleri sırasında, YN ÖKC’nin mali hafızasını, hiçbir şekilde değiştirme veya çıkarma gibi bir işleme tabi tutamazlar.

Yetkili servislerce yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen kullanılmış YN ÖKC satış/devir ve aktivasyon kayıtları, ÖKC TSM Merkezleri tarafından gün sonunda saat 24’e kadar bir defada toplu olarak elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilir.       

Mükellefler işi bırakma, ÖKC kullanım mecburiyeti dışında kalma, yeni bir YN ÖKC alma ve benzeri nedenlerle sahibi oldukları cihazlarını hurdaya ayırmaları halinde (hurdaya ayırmak istemeyen mükellefler söz konusu yeni nesil ÖKC’lerini yetkili servisleri marifetiyle “Kapalı” statüsüne getirmelidirler.), YN ÖKC’lerin hurdaya ayrılma işlemleri cihazın üreticisi olan ÖKC firmasına ait yetkili servisler tarafından yapılır.

Hurdaya ayırma işlemleri sırasında; yetkili servisler tarafından cihazın hurdaya ayrılacağı zamana kadar YN ÖKC’de kayıtlı olan mükellef mali bilgilerini ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilmesi sağlanır. Bunu takiben ÖKC TSM Merkezinde tutulan “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” ne hurda şerhi düşülerek cihaz hurdaya ayrılır.

Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir. Söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz. 

EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur. Dileyen mükellefler bu tarihten önce de Bakanlıkça onaylanmış YN ÖKC’leri kullanmaya başlayabileceklerdir. Hurdaya ayırma işlemleri 15/5/2004 tarihli ve 25463 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 60 Seri No.lu ÖKC Genel Tebliğinin dördüncü bölümünde yapılan açıklamalara göre gerçekleştirilir. Ancak, hurdaya ayrılma işlemleri sırasında düzenlenen servis tutanağı, mali hafıza raporu ve ÖKC levhası,  ilgili vergi dairesine mükellef tarafından elden verilebileceği gibi, mükellef veya servis tarafından posta ile de gönderilebilecektir.

YN ÖKC’lerin bakım, onarım, aktivasyon ve benzeri servis hizmetleri, ÖKC firmaları tarafından belirlenen ve Bakanlığımıza bildirilen yetkili servisler tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

YN ÖKC’lerin bakım onarım süreleri azami 48 saattir.

Cihazların arızalı olduğu dönemlerde yapılan satışlar, Vergi Usul Kanununda yer alan diğer belgeler (fatura, perakende satış fişi ve benzeri) ile belgelendirilebileceği gibi işletmelerde bulundurulacak diğer YN ÖKC’ler de kullanılabilir.

ÖKC firmaları, yetkili servis hizmeti verecek olan gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet bilgileri ile bu amaçla istihdam edilen elemanların kimlik ve yetkilendirildikleri il bilgilerini ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranında yer alan (GİB’in internet sitesinde belirtilen) “YN ÖKC Yetkili Servis Listesi” ne bilgi girişi yaparak GİB Teknoloji’ye  bildirirler.

GİB Teknoloji’ye bildirilen yetkili servis elemanlarına ÖKC firmaları tarafından bir tanıtıcı yetki belgesi verilir. ÖKC firmaları, YN ÖKC’lerin servis hizmetleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinden yetkili servisleri ile birlikte müteselsilen sorumludurlar.         

          Yemek kartı firmalarına ait POS cihazlarının perakende mal ve hizmet satışlarının tahsilat işlemlerinde kullanılması nedeniyle, YN ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre bir yapıda kullanılmasının esas olduğu “ Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilmiştir (Bkz. GMP-3 dokümanı, 2.3/2. Bölüm)

 http://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/duyurular/YN_OKC_GMP3.pdf   

      Söz konusu dokümana göre; yemek kartı/çeki firmalarının uygulama yazılımlarının EFT-POS özellikli ÖKC’ler üzerine yüklenmesi esas olmakla birlikte, yemek kartı /çeki firmalarının uygulamaya özel geliştirdikleri POS cihazlarını,  GMP-3 protokolünde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde Basit/Bilgisayar bağlantılı ÖKC’ler ile ÖKC üreticilerinin yetki ve sorumluluğunda eşleştirilerek kullanmaları da mümkün bulunmaktadır.

            Yemek kartı firmalarının uygulamalarına ilişkin yazılımların EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler üzerine yüklenmesi veya yemek kartı POS cihazlarının bu protokole göre Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’lerle eşleştirilmesinin sağlanması işlemleri) 1/4/2018 tarihine kadar sağlamaları gerekmektedir.

            Bu çerçevede, yemek kartı firmaları ile üye işyeri anlaşması yapan mükellefler de, belirtilen tarihten itibaren yemek kartı POS larına ilişkin uygulama yazılımlarını ya EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler üzerine kurdurmak suretiyle ya da harici yemek kartı POS cihazlarını Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’leri ile bu prototolde belirtilen eşleştirme kurallarına göre bağlantılı bir şekilde kullanmaları gerekmektedir.

            Ayrıca; GMP-3 dokümanının “6.3. Yemek Kartı Firmalarına Ait POS Cihazlarının YN ÖKC İle Bağlantılı ve Entegre Zorunluluğu Olmadan Haricen Kullanılabilmesinin Koşulları:” başlıklı bölümünde aşağıda belirtilen şartları sağlayan yemek kartı firmalarının POS cihazlarının, YN ÖKC’lerle GMP-3 dokümanında belirtilen esaslara göre bağlantılı ve eşleştirilerek kullanma mecburiyeti olmadan da haricen kullanılma imkanı bulunmaktadır. 

            Belirtilen şartları sağlayan Yemek Kartı firmalarının POS cihazları, GMP-3 dokümanında belirtilen kurallara tabi tutulmadan yeni nesil ÖKC uygulaması öncesinde kullanıldığı gibi 382 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslara göre kullanımına devam edilmesi mümkün bulunmaktadır.

            Yemek Kartı/ Firmalarının Sağlamaları Gereken Şartlar:

            Yemek Kartı firmalarına ait harici POS cihazlarının YN ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre bir şekilde çalışma zorunluluğunun bulunmaması için Yemek Kartı Firmaları tarafından aşağıda belirtilen koşulların yerine getirilmesi ve bu hususların Başkanlığa yazılı olarak yemek kartı firması tarafından bildirilmesi gerekmektedir.

             1- Yemek Kartı POS cihazlarından münhasıran yemek kartı ile ilgili işlemlerin gerçekleştirilmesi, başkaca tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesinin mümkün kılınmaması ve gerçekleştirilen her tahsilat işlemin yemek kartı firmasının bilgi işlem sistemlerinde güvenli bir şekilde kayıt ve izlenmesini sağlayacak ISO 20000: Bilgi Teknolojileri Hizmet Yönetim Sistemi Standardı ve ISO 27001: Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi sertifikalarına haiz bilgi sistemi alt yapısının 1/7/2018 tarihine kadar tesis edileceğinin veya bu niteliklere haiz bir dış hizmet sağlayıcıya ait bilgi sistemi altyapısından yararlanılacağının GİB’e yazılı olarak taahhüt edilmesi,

            2- Yemek kartı firmalarının bilgi sistem altyapılarının ISO 20000 ve ISO 27001 standartlarına uygunluğunun her iki yılda bir ilgili mercilerce denetlenmesi ve denetim sonuçlarının GİB’e izleyen yılın 6. ayın sonuna kadar bildirileceğinin yazılı olarak taahhüt edilmesi,

            3- Yemek kartı firmaları, kendileri tarafından kullandırılacak harici POS cihazlarının PCI ve EMV regülasyonlara uygun POS cihazları olacağına ve bu POS cihazlarından gerçekleştirilecek her bir tahsilat işlemine ilişkin bilgileri ( Yemek kartı POS cihazlarını kullanan mükellef ve günlük tahsilat işlemleri bazında) ile bu tahsilatlar için POS cihazından gerçekleştirilen işlemler karşılığında kendilerine kullanıcı mükellefler (üye işyerleri) tarafından düzenlenen fatura bilgilerini, GMP-3 dokümanı ekinde (Ek-2) de yer verilen format, içerik, standart ve sürelerde elektronik ortamda GİB’in belirleyeceği elektronik uygulamalar üzerinden GİB Teknoloji’ye bildirebilecek elektronik alt yapıyı en geç 1/7/2018 tarihine kadar tesis edileceğinin GİB’e yazılı olarak taahhüt edilmesi, gerekmektedir.

Belirtilen imkandan yararlanmak üzere başvuru yapan yemek kartı firmaları, 1/7/2018 tarihinden itibaren üye işyeri, pos cihazı ve günlük işlemler bazında olmak üzere aylık dönemler itibariyle hazırlanarak, en geç izleyen ayın 15 inci günü akşamına kadar Başkanlığımız BTRANS sistemi üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildireceklerdir.

Söz konusu veri gönderimi sırasında dikkat edilecek hususlar ve uyulması gereken diğer kurallar YN ÖKC uygulamasını ilişkin Başkanlığımız internet sitesi ile BTRANS sistemi üzerinden ayrıca duyurulacaktır.

Başkanlığımıza yukarıdaki şartları sağlayarak yazılı olarak başvuran yemek kartı firmalarının bilgileri Başkanlığımız yeni nesil ÖKC uygulamasına ilişkin internet sitesinden duyurulmaktadır.

https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/yemekkartiposfirmalari.pdf  

Duyurulan yemek kartı firmalarının POS cihazları, yeni nesil ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre olma zorunluluğu olmadan öteden beri olduğu gibi kullanımına devam edilebilecektir.

Yemek kartı firmalarına ait harici POS cihazlarını kullanan mükellefler, söz konusu POS cihazları ile gerçekleştirdikleri tahsilat işlemleri için 382 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde, yemek kartı firmasına fatura düzenlemek suretiyle belgelendirmesi ve kendisinde kalan yemek kartı tahsilatı bilgi fişi nüshasını (yemek kartı POS cihazından 2 nüsha olarak düzenlenen slip belgesinin mükellefte kalan nüshasını) düzenlenen faturaları ile birlikte muhafaza etmesi gerekmektedir.

      Bilindiği üzere, 3100 Sayılı Kanun kapsamına girmeyen; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar dışındaki mükellefler ile Bakanlıkça mecburiyet dışı bırakılanların YN ÖKC kullanma mecburiyetleri bulunmamaktadır. 

            Bu çerçevede;

• Basit Usulde Vergilendirilen Ticari Kazanç Sahipleri,
• Serbest Meslek Erbabı,
• Zirai Kazanç Sahipleri,
• Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İradı Sahipleri,
• Diğer Kazanç ve İrat Sahipleri,
• Ücret geliri elde edenler,
• Perakende mal ve hizmet satışı bulunmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, (Örneğin: toptancılar)
• Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler uyarınca ÖKC kullanım zorunluluğu dışında bırakılan mükellefler

(https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/okckullanimindanmuaftutulanl ar.pdf)

• 30.09.2017 tarih ve 30196 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesinde belirtildiği üzere; belli işletme büyüklüklerini sağlayan mükelleflerimizden, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olan ve tüm satışlarına e-Fatura ve/veya   e-Arşiv Fatura vermeyi tercih eden mükelleflerimiz Tebliğin ilgili bölümünde belirlenen diğer teknik koşulları sağlamaları kaydıyla,

      ÖKC kullanımından muaf tutulmuşlardır (Ayrıca Bkz. 13. soru).

            Belirtilen bu mükellef grupları dışında kalan mükelleflerin, perakende mal ve hizmet satışlarının bulunması durumunda, tüm satışlarına matbu fatura (e-Fatura ve e-Arşiv fatura dışında kalan matbaa baskılı fatura) verilmesi, perakende mal ve hizmet  satışlarının YN ÖKC ile entegre ve bağlantılı gerçekleştirilmesi mecburiyetini ortadan kaldırmamakta olup perakende mal ve hizmet satışlarında YN ÖKC kullanmaları gerektiği tabiidir.

            Bu nedenle, tüm satışlarına matbu fatura veren mükelleflerimizin, perakende mal ve hizmet satışlarını gerçekleştirirken kullandığı fatura düzenleme sistemlerini YN ÖKC ile GMP-3 dokümanında belirtilen kurallar çerçevesinde eşleştirerek kullanması ve YN ÖKC’den “Fatura Bilgi Fişi”nin düzenlenmesi ve müşteriye verilmesi (banka vb. kuruluşlara ait kartlar dışında gerçekleştirilen nakit satışlarda faturanın satış anında müşteriye verilmesi durumunda, YN ÖKC’den düzenlenen bilgi fişinin sadece elektronik ortamda yazarkasada kayıt altına alınması yeterli olup, ayrıca müşteriye verilmesi zorunlu değildir.) gerekmektedir.

Bakanlığımızca onaylanan Yeni Nesil Ödeme Kaydedici cihazların marka ve modellerine ve bu cihazların teknik özellikleri ile kullanım kılavuzlarına Başkanlığımızın yeni nesil ödeme kaydedici cihaz uygulamasına ilişkin internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

https://ynokc.gib.gov.tr/Home/OnayAlanFirmalar/1003

           Satın alınan YN ÖKC’lere ilişkin olarak ÖKC firmaları tarafından cihazın kurulumunun gerçekleştirilmesini müteakip CİHAZ RUHSATNAMESİ mükellefe muhafaza edilmek üzere verilmektedir.

                 Söz konusu ruhsatnamede cihazın marka, model ve cihaz sicil numarası yer almaktadır.

            Söz konusu cihaz marka ve model bilgileri Başkanlığımızca yayınlanan YN ÖKC marka ve model listesinden kontrol edilebilmektedir.

https://ynokc.gib.gov.tr/Home/OnayAlanFirmalar/1003       

Ayrıca bu listede her bir marka ve model için üretici firmalara tahsis edilen FİRMA KODU bilgisinin, satın alınmış ÖKC’den tanzim edilen fişlerin altında yer alan kod ile de kontrolünün yapılması mümkün bulunmaktadır.  

        Başkanlığımızca yeni nesil ÖKC uygulamaları kapsamında internet sitemizde yayınlanan “YENİ NESİL ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARDAN “BİLGİ FİŞLERİ” DÜZENLENMESİNE DAİR USUL VE ESASLARA İLİŞKİN TEKNİK KILAVUZU”nun 9.5. FATURA TAHSİLATI İŞLEMLERİNDE DÜZENLENECEK BİLGİ FİŞLERİ başlıklı bölümünde fatura tahsilat işlemlerinin YN ÖKC’lerle hangi usul ve esaslarla gerçekleştirilmesi gerektiği aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

            a)  Fatura Tahsilatı İşleminde İlave Ücret Alınmaması Halinde

            YN ÖKC kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen ve müşteriden ayrıca ücret/komisyon alınmadan yapılan fatura tahsilatı işlemlerinde (başka kurum veya kuruluşlara ait faturaların tahsilatını gerçekleştiren fatura tahsilat merkezlerinin fatura tahsilatı işlemleri) YN ÖKC’den kılavuz ekinde örneğine yer verilen (7 No.lu) “Fatura Tahsilatı Bilgi Fişi” düzenlenerek ödemeyi yapana verilecektir.

            Bu suretle düzenlenen bilgi fişindeki tutarlar üzerinden KDV hesaplanmayacak olup bilgi fişinin üst kısmındaki mükellef ve fiş bilgilerinden sonra “FATURA TAHSİLATI” ibaresi, sonunda ise “Z No, Ekü No, MF Kodu” ve bundan önce gelmek üzere “MALİ DEĞERİ YOKTUR” ibaresi bulunacaktır.

            Müşteriden ilave bir ücret/komisyon alınmadan yapılan fatura/faturaların tahsilat işlemlerine ait olmak üzere, faturası tahsil edilen kurum veya kuruluşlardan daha sonra ücret, komisyon, ciro primi vb. adlar altında tahakkuk eden alacaklar için genel esaslar çerçevesinde KDV’li faturanın, faturası tahsil edilen kuruma kesilmesi gerekmektedir.

            Bu bilgi fişinde ayrıca tahsil edilen faturanın; ait olduğu Kurum, Tarihi, No.su, Abone No.su, Tutar bilgileri (birden fazla fatura tahsilatının yapılması halinde ise her bir faturanın ayrı ayrı bilgilerine aynı bilgi fişi üzerinde yer verilmesi mümkün bulunmaktadır) ve Tahsilatın Banka veya Kredi Kartı kullanılmak suretiyle yapılması durumunda Bankacılık işlem bilgilerine de yer verilecektir.

            Bu bilgi fişinin, mükelleflerin kendilerine ait olan ve bedelleri sonradan tahsil edilecek faturaların tahsilinde de düzenlenmesi mümkün olup, bu takdirde bilgi fişinin “Tahsil Edilen Fatura” bilgileri bölümüne kurumun kendi adı ve daha önce düzenlenmiş olan faturanın tarih ve numarası yazılacaktır. Önceden düzenlenmiş birden fazla faturaya ilişkin tahsilatlarda ise; tahsilatı yapılan faturanın tarih ve no’su alanına; tahsilatı yapılan her bir faturanın tarih ve sayıları ayrı ayrı yazılacak veya bu faturaların tarih, numara, tutar ve tahsil edilen tutarlarını, müşteri bilgilerini (adı-soyadı/ unvanı, varsa VKN’sinin) gösteren ve işletme tarafından seri ve sıra no.lu olarak oluşturulan “Fatura Tahsilat Listesi”nin tarih ve numarası yazılacaktır.

            b) Fatura Tahsilatı İşleminde İlave Ücret Alınması Halinde

            YN ÖKC kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen ve müşteriden ayrıca ücret/komisyon alınmak suretiyle yapılan fatura tahsilatı işlemlerinde (başka kurum veya kuruluşlara ait faturaların tahsilatını gerçekleştiren fatura tahsilat merkezlerinin fatura tahsilatı işlemleri) ise bilgi fişi düzenlenmeyecek olup bunun yerine mali değeri bulunan ve genel esaslar çerçevesinde tanzim olunan kılavuz ekinde örneğine yer verilen ÖKC Fişi (8 No.lu ÖKC Fişi) düzenlenecektir.

            Bu ÖKC fişinde, fatura tahsilat tutarı üzerinden KDV hesaplanmayacak olup fatura bedeline ilave olarak müşteriden alınan ücret veya komisyon tutarı üzerinden KDV hesaplanacaktır.

            Bu ÖKC fişinde ayrıca tahsil edilen fatura/ faturaların; ait olduğu Kurum, Tarihi, No.su, Abone No.su, Tutarı ile alınan Komisyon Tutarına (birden fazla fatura tahsilatının yapılması halinde ise her bir faturanın ayrı ayrı bilgilerine aynı ÖKC fişi üzerinde yer verilmesi mümkün bulunmaktadır) yer verilecek olup Tahsilatın Banka veya Kredi Kartı kullanılmak suretiyle yapılması durumunda Bankacılık işlem bilgileri bütünleşik olarak bulunacaktır.

           YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan otopark işletmelerinde aracın otoparka      giriş/ kayıt işlemleri sırasında YN ÖKC’den bilgi fişleri teknik kılavuzu ekinde örneğine yer verilen (6 No.lu) “Otopark Giriş Bilgi Fişi” düzenlenerek verilmesi gerekmektedir.

            Bu bilgi fişi üzerinde; otopark işletmesinin adı soyadı/unvanı, adresi, telefon numarası, VKN, tarih, saat, fiş numarası, araç plaka bilgisi ve aracın otopark giriş tarih ve saat bilgileri bulunur.

            Bilgi fişinin üst kısmındaki mükellef ve fiş bilgilerinden sonra bilgi fişinin türü kısmında “OTOPARK GİRİŞ” ibaresi, sonunda ise (Z No, Ekü No, MF Kodundan önce) “MALİ DEĞERİ YOKTUR” ibaresi bulunacaktır.

            Otopark Giriş Bilgi Fişlerinin araç otoparktan çıkarken; giriş ve çıkış zamanına göre hesaplanan ücret tutarı dikkate alınarak mali değeri olan YN ÖKC fişine dönüştürülmesi gerekmektedir.

            Otopark hizmetinin sonunda düzenlenecek mali değeri olan YN ÖKC fişinde otopark giriş bilgi fişinin Tarih, Saat ve No’su da bulunmalıdır.

          Perakende mal ve hizmet satışında bulunan ancak Hazine ve Maliye Bakanlığınca ÖKC kullanma mecburiyeti dışında bırakılanlar ile kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar isteğe bağlı olarak YN ÖKC kullanabilirler.

                Ancak, 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesindeki koşulları sağlayarak ÖKC kullanımından muaf tutulanların, perakende satışlar dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv Fatura vermeleri gerektiğinden, sadece tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve fatura bilgi fişlerinin tanzim edilmesi amacıyla, mevcut veya yeni alınacak YN ÖKC’leri kullanabilirler. Söz konusu ÖKC’lerden ÖKC fişi düzenlenmediği sürece, mükellefe sağlanan muafiyet devam edebilecektir. (Bkz. 13 Soru)

           Restoran, lokanta vb. yemek hizmeti sunan işyerleri de perakende mal ve hizmet satışında bulunan işletmeler olması nedeniyle, bu işyerlerinde kullanılan ÖKC’lerin de 426 ve 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile belirlenen süreler ve koşullar göz önünde bulundurularak yeni nesil ÖKC’lerle değiştirilmesi ve YN ÖKC kullanım zorunluluğunun başlayacağı tarihlerden itibaren faaliyetlerinde YN ÖKC kullanma zorunlulukları bulunmaktadır.

            Özellikle restoran, lokanta gibi seyyar EFT-POS cihazı kullanan işyerleri faaliyetlerinde kullandıkları seyyar EFT-POS cihazlarını 1/10/2013 tarihinden itibaren EFT-POS özellikli olan yeni nesil ÖKC’lerle değiştirmeleri zorunluluğu bulunmaktadır. Bu tür işletmelerde belirtilen tarihten itibaren banka vb. kuruluşlar tarafından verilen seyyar EFT-POS cihazlarının alınmaması bunlar yerine EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC kullanılması gerekmektedir. Bir başka ifade ile müşterinin masasına gidilerek yapılan tahsilat işlemleri ile işyeri dışında yapılacak tahsilat (nakit veya banka kartları ile yapılan tahsilat) işlemlerinde seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özelliği de bulunan yeni nesil ÖKC kullanılması ve slip ve fiş belgesinin bütünleşik olarak düzenlenerek müşteriye verilmesi mecburiyeti bulunmaktadır. 

            Ayrıca özellikle restoran ve lokanta işyerlerinde, satış işlemleri sırasında kullanılan harici bilgisayar donanımları, restoran satış programları, yazılımları ve bu işyerlerinde kullanılan harici banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının; yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluklarının başlayacağı tarihlere kadar eski nesil olarak kullanılan ÖKC’lerle ve yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluğunun başladığı tarihten itibaren ise yeni nesil ÖKC’lerle bağlantılı, entegre ve uyumlu yapıda kullanılmaları zorunludur. Bir başka ifade ile ÖKC dışında kalan harici bilgisayar sistemleri ile yazılımları ve EFT-POS cihazlarından gerçekleştirilen her bir satış veya tahsilat işlemi, yazarkasada ÖKC fişine dönüştürülmesi ve müşteriye ÖKC fişi verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Konuya ilişkin detaylı düzenlemelere; “483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği”  ile “YN ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanının 6 ıncı bölmünde yer verilmiştir.

            Bu düzenlemelere göre;

            a) Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) Yeni Nesil ÖKC’lerle bağlantı ve iletişiminin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilen iletişim protokolüne göre gerçekleştirilmesi zorunlu olup, YN ÖKC’leri kullanan mükelleflerin de söz konusu harici yazılım ve donanımların YN ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı yapıda kullanılmasını temin etmek için bahse konu satış uygulama yazılım ve donanım firmaları ile YN ÖKC yetkili servislerine başvurup gerekli bağlantıları, en geç 1/4/2018 tarihine kadar yaptırmaları ve bu şekilde kullanmaları zorunludur.

            b) Basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının, doğrudan kablo ile bağlantı haricindeki bağlantılarında (YN ÖKC’ye GMP-3 ile bağlantısı yapılan bilgisayar sistemlerine yapılan kablolu bağlantılarda) EFT-POS cihazlarının ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir yapıda kullanılmasının (satış işleminin ÖKC’den başlatılıp, tahsil edilecek tutarın EFT-POS cihazına ÖKC’den otomatik olarak gönderilmesi ve satış işleminin ÖKC’den sonlandırılması) ve ÖKC’den bütünleşik fiş üretilmesinin (müşteri slip bilgisinin fiş içeriğinde yer alacak şekilde) ÖKC üreticilerinin sorumluluğunda sağlanması şartıyla;  EFT-POS cihazı ile YN ÖKC arasındaki iletişimin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanına göre gerçekleştirilmesi zorunluluğu bulunmamakta olup, banka vb. kuruluşlar ile ÖKC firmaları tarafından belirlenen serbest bir iletişim protokolünün de kullanılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere yapılacak doğrudan kablolu EFT-POS cihazı bağlantılarında, GMP-3 dokümanına göre hareket edilmeye devam edilecektir.

            Restoran, lokanta gibi yemek hizmeti sunan işyerlerinde sipariş alma sistemleri ile yeni nesil ÖKC’lerin bağlantı, entegrasyon ve birlikte çalışma usul ve esasları “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanının 6 ıncı bölümünde detaylı olarak belirlenmiş olup, söz konusu kurallara göre bağlantı ve çalışmaların temin edilmesi için, harici donanım ve yazılım sistemi üreticileri ile ÖKC üreticilerine müracaat edilmesi ve bunlar tarafından da gerekli bağlantı ve entegrasyon çalışmalarının tamamlanarak kullanıma sunulması ve bu suretle harici sistemlerde gerçekleştirilen her bir satış ve tahsilat işleminin ÖKC den mali değeri olan fişe dönüştürülmesinin sağlanması zorunludur.

            Söz konusu zorunluluklara uymayan işletmelere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Hayır. EFT-POS özellikli Yeni Nesil ÖKC’ler POS ve Yazarkasayı birlikte ve bütünleşik bir yapıda barındıran cihazlardır. Temel amaç, POS cihazlarından gerçekleştirilen her bir tahsilat işlemini aynı anda mali değeri olan ÖKC fişine de dönüştürmek olduğundan, bu tür cihazlardan üretilen belgeler ÖKC FİŞİ ve BANKA SLİP BELGESİ’ni tek bir belge üzerinde göstererek üretilmektedir. Bu nedenle EFT-POS özellikli YN ÖKC’lerin yazarkasa ve POS kısımlarının birlikte kullanılması mecburidir.   

          Akaryakıt istasyonlarında bulunan market işletmelerinin (akaryakıt istasyonu tüzel kişiliğine sahip bulunsa dahi) genel esaslar çerçevesinde 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen esaslar çerçevesinde yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluğu bulunmaktadır.

30/12/2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur.

              Söz konusu işletmelerin market bölümlerinde gerçekleştirilen satış işlemlerinin akaryakıt satışları ile bir arada değerlendirilmemesi, ayrı ayrı belgelendirilmesi gerekmektedir. Zira, akaryakıt pompalarından gerçekleştirilen akaryakıt satışları için bu pompalara bağlı bulunan Pompa ÖKC’lerden fiş,  akaryakıtın verilmesi ile birlikte otomatik olarak çıkmakta olup, bu fişler içinde marketten gerçekleştirilen satış işlemlerinin dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

            Bu nedenlerle, akaryakıt istasyonlarındaki market işletmelerinde gerçekleştirilen mal ve hizmet satışları pompalara bağlı ÖKC’lerden belgelendirilemediğinden,  genel esaslara göre YN ÖKC kullanılması ve müşteriye ÖKC fişi verilmesi gerekmekte olup bu ÖKC’lerin de 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği hükümleri göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

           Akaryakıt istasyonlarının market işletmelerinde, zorunluluğun başladığı tarihten itibaren yeni nesil ÖKC kullanılmaya başlanmaması halinde; mükellefe 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Sadece yeni nesil ÖKC’si bulunan mükellefler; Yeni Nesil ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait mali bilgilerin ilgili ÖKC üreticilerine ait ÖKC TSM Merkezleri aracılığı ile GİB’e elektronik ortamda bildirilebildiğinden, genel prensip olarak mükelleflerimizce ayrıca başka bir kanaldan bildirim yükümlülüğü bulunmadığından Tercih Bildiriminde de bulunmak zorunda değildirler. 

Bununla birlikte, işletmelerinin teknik ve altyapı sorunlarının mevcudiyeti nedeniyle ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla yeni nesil ödeme kaydedici cihazlardan gerçekleşen satış bilgilerini GİB’e iletemeyecek durumda olan mükelleflerden, teknik ve altyapı sorunlarının niteliğini tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte Başkanlığımıza yazılı müracaat eden, bu durumu ÖKC firmasına ve Başkanlığımıza yazılı olarak bildirip Başkanlığımızdan izin alan mükellefler, yeni nesil ödeme kaydedici cihazlara ilişkin ÖKC’lerden aylık dönem bazında gerçekleştirilen satışlara ait mali bilgileri de Gelir İdaresi Başkanlığı’na ÖKC TSM Merkezi dışında kalan diğer yöntemlerden tercih edeceği yöntemden (“e-Arşiv” üzerinden veya ”Dijital Vergi Dairesi” uygulamaları üzerinden seçeneğinin Başkanlığa yapılan yazılı müracaatta bildirilmesi gerekmektedir.) biri ile bildirilmesi mümkündür. Bu şekilde, YN ÖKC’lere ait mali bilgileri ÖKC TSM Merkezleri dışındaki bir yöntemle GİB’e bildirme izni alan mükellefler, Başkanlıktan izin aldıkları hususunu (ÖKC TSM Merkezi üzerinden bilgi iletmeyecek ÖKC’lerin marka, model, sicil no’larını da belirterek), sahip oldukları her bir ÖKC üreticilerine ayrı ayrı olmak üzere yazılı olarak bildirmeleri de gerekmekte olup söz konusu yeni nesil ÖKC’lere ilişkin Başkanlık tarafından talep edilen mali bilgilerin elektronik ortamda bildirilmesi yükümlülüğü ÖKC TSM Merkezleri yerine mükellefe ait olacaktır.

Güncelleme: 21.09.2018

GİB sistemlerine Yeni Nesil ÖKC’lerden bir aylık ve günlük dönem içinde gerçekleştirilen satışların toplam tutarı (KDV dahil) ile hesaplanan KDV toplam tutarı bilgisi bildirilecektir.

ÖKC Z raporlarının ayrı ayrı bildirimi yerine, ÖKC ve AYLIK dönem bazında olmak üzere sadece ÖKC den gerçekleştirilen toplam satış tutarı ve toplam KDV tutarının bildirimi yeterli bulunmaktadır.

Güncelleme: 21.09.2018

YN ÖKC Aylık Satış Raporları, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) GİB Teknolojiye elektronik ortamda iletilmelidir.

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtildiği üzere perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak YN ÖKC’lerden düzenlenen YN ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların (aylık/günlük satış raporu) içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

Bildirimi yapılmış bir döneme (aylık ve günlük dönem) ilişkin bilgilerin sehven hatalı olarak bildirildiğinin mükellefler tarafından değerlendirilmesi halinde, mezkur 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde öngörülen cezai sorumluluk saklı kalmak koşuluyla  (bildirim süresinden sonra düzeltme yapılması durumunda cezai sorumluluk söz konusu olabilecek olup, bildirim süresi içinde yapılan düzeltmelerle ilgili herhangi bir cezai sorumluluk söz konusu olmayacaktır.) gerekli düzeltme, güncelleme işlemleri yapılabilecektir.

Güncelleme işlemleri tercih edilen bildirim yöntemi ile aynı usulle gerçekleştirilecektir. Bir başka ifade ile bildirimlerini Dijital Vergi Dairesi Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştirecek olup, Dijital Vergi Dairesi üzerinden olmayan diğer yöntemlerle bildirimlerini gerçekleştiren mükellefler ise güncelleme işlemlerini tercih edilen bildirim yöntemi (e-Arşiv üzerinden veya ÖKC TSM Merkezi üzerinden) aracılığıyla ve “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Güncelleme 21.09.2018

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca; perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak ÖKC’lerden düzenlenen YN  ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

İstenilen mali bilgileri (YN  ÖKC bazında aylık ve günlük toplam satış tutarı bilgisi ile aylık/günlük toplam hesaplanan KDV tutarı bilgisidir) bu Tebliğin 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan kılavuzda belirlenen format, standart ve iletim yöntemine uygun olarak ve belirlenen süreler içinde (bir aylık/günlük döneme ilişkin bildirim YN ÖKC Aylık Satış Raporları için, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları için, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59)) elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilmediğinin veya yapılacak denetimler neticesinde söz konusu rapor ile bildirilmiş olan mali bilgilerin eksik veya yanlış bildirildiğinin tespiti hallerinde mükelleflere, her bir tespite ilişkin olarak 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Bildirime konu edilmesi gereken ÖKC Mali Bilgileri esas itibariyle; YN  ÖKC bazında bir aylık ve bir günlük dönem içinde gerçekleştirilen satışlara ilişkin “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileridir.

Bu bilgilerin temininde aşağıda belirtilen yöntemlerden herhangi biri kullanılmak suretiyle elde edilmesi mümkündür.

a) Kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlardan alınan “YN ÖKC Günlük Z Raporları”nda yer alan bilgilerin konsolide edilmesi (toplanması) suretiyle aylık ve günlük döneme ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” hesaplanarak ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir.

b) Kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlardan alınan aylık döneme ait “Mali Hafıza Raporları”nda (Mali hafıza raporunun alınması aşamasında başlangıç tarihi olarak ilgili ayın ilk günü, bitiş tarihi olarak ta ilgili ayın son gününün girilmesi suretiyle) , günlük döneme ait “Mali Hafıza Raporları”nda[ilgili günün başlangıcından (00:00:00) bitimine kadar (23:59:59)] olan tüm işlemleri içerecek şekilde yer alan bilgilerden ilgili aya/güne ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileri YN ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir.

c) Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazların kurumsal ERP sistemleri ile entegre bir şekilde kullanmakta olan işletmelerde, YN  ÖKC den düzenlenen her fişe ait satış bilgilerinin ERP sisteminde de takip edilmesi mümkün olduğundan, ilgili ERP sistemlerinden aylık/günlük döneme ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileri temin edilerek ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir. Bu suretle ERP sistemlerinde temin edilen bu verilerin YN ÖKC’lerde kayıt altında olan verilerle aynı olmasından ve doğruluğundan doğan sorumluluk mükelleflere ait olacaktır.

Güncelleme 31.10.2018

YN ÖKC aylık/günlük kapanış (Z) Raporlarına ait mali bilgileri “Dijital Vergi Dairesi Üzerinden”  gönderme yöntemi için talepte bulunan ve talepleri başkanlıkça uygun bulunan mükellefler , YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait aylık ve günlük mali bilgileri dijital vergi dairesi uygulaması üzerinde oluşturulan bildirim modülleri ve belirtilen işlem adımlarına uygun olarak; ÖKC Sicil No, ve Aylık ve Günlük Dönem bazında olmak üzere Toplam Satış hasılat tutarı ve Toplam KDV tutarı bilgilerini YN ÖKC Aylık Satış Raporları, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) sisteme girmek suretiyle GİB TEKNOLOJİ’ye elektronik ortamda bildirilmesi gerekmektedir.

Güncelleme 31.10.2018

YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait aylık ve günlük mali bilgileri “e-Arşiv Özel Entegratörü Üzerinden” yöntemi ile bildirmeyi tercih edecek  mükellefler, yeni nesil ÖKC’lerden gerçekleştirilen aylık satışlarına ait mali bilgileri (YN ÖKC Sicil No ve Aylık  ve Günlük Dönem bazında olmak üzere Toplam Satış hasılat tutarı ve Toplam KDV tutarı bilgileri) hizmet almakta olduğu veya YN ÖKC mali rapor bildirimlerini gerçekleştirme konusunda anlaşma yaptığı e-Arşiv Özel Entegratör kuruluşuna iletecek ve söz konusu bilgiler e-Arşiv Özel Entegratörü tarafından GİB’e “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre ilgili aya ilişkin 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi sonuna kadar elektronik ortamda bildirilecektir.

Mükellefle e-Arşiv hizmeti verme konusunda anlaşması bulunan (GİB sistemlerine e-Arşiv Özel Entegratörü tarafından “HR xml” ile bildirilmiş, kullanıcı tanımlaması yapılmış olan)  özel entegratörler,  YN ÖKC Mali Raporlarını da mükellef adına gönderebileceklerdir.  Herhangi bir anlaşması bulunmayan özel entegratörlerin ise söz konusu YN ÖKC mali raporlarını mükellef adına bildirmeleri mümkün olmayacaktır.

İlgili Kılavuz:

https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/OKC_Mali_Rapor_Bildirimine_Iliskin_Teknik_Kilavuz_v1_4_30072018.pdf

Güncelleme: 21.09.2019

ÖKC (Z) Raporlarına ait mali bilgiler Aylık/Günlük dönemler bazında olmak üzere ve tercih edilen bildirim yöntemiyle ilgili olduğu aya ilişkin 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi içinde GİB’e elektronik olarak gönderilmelidir.

Soru eklenme Tarihi:17.09.2018

Güncelleme 31.10.2018

Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar, bilgisayar tabanlı ve GİB’e bağlı bulundukları ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla güvenli internet hatları üzerinden iletişim kurarak otomatik olarak bilgi gönderebilen cihazlardır.

Bu nedenle yeni nesil ödeme kaydedici cihazların internet bağlantılarının (özellikle cihazdan mali rapor bilgisinin TSM’ye gönderilme zamanında ve yetkili ÖKC firmalarınca ÖKC yazılımlarının uzaktan güncellenmesi zamanlarında)  olması gerekmektedir. Söz konusu internet bağlantısı sağlanmadan ilgili yeni nesil ÖKC’lerin de otomatik olarak bilgi gönderilmesi sağlanamayacağından, yeni nesil ÖKC kullanan mükelleflerin ilgili cihazların internet bağlantılarının sağlanması hususunda, yetkili ÖKC firmalarına veya yetkili servislerine başvurmaları ve gerekli teknik ayarlamaları ve internet bağlantılarını yaptırmaları, bildirimlerin süresinde yapılabilmesini sağlamak bakımından gerekmektedir.

Soru eklenme Tarihi:21.09.2018

ÖKC (Z) Raporlarına ait mali bilgiler Aylık  dönemler bazında olmak üzere ve tercih edilen bildirim yöntemiyle, ilgili olduğu aya ait 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi içinde,  günlük dönem için, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) GİB Teknolojiye elektronik ortamda iletilmelidir.

Söz konusu bildirimlerin kontrol edilebilmesi ve hatalı bildirimlerin düzeltilmesini sağlamak üzere DİJİTAL VERGİ DAİRESİ ekranlarında, bildirimlerin aylık veya cihaz bazında görüntülenmesine imkan veren ekranlar aracılığıyla görüntüleme işlemleri yerine getirilebilecektir.

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtildiği üzere perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların (aylık/günlük satış raporu) içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

Bildirimi yapılmış bir döneme (aylık ve günlük dönem) ilişkin bilgilerin sehven hatalı olarak bildirildiğinin mükellefler tarafından değerlendirilmesi halinde, mezkur 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde öngörülen cezai sorumluluk saklı kalmak koşuluyla  (bildirim süresinden sonra düzeltme yapılması durumunda cezai sorumluluk söz konusu olabilecek olup, bildirim süresi içinde yapılan düzeltmelerle ilgili herhangi bir cezai sorumluluk söz konusu olmayacaktır.) gerekli düzeltme, güncelleme işlemleri yapılabilecektir.

Görüntülenen bilgilerin güncelleme işlemleri tercih edilen bildirim yöntemi ile aynı usulle gerçekleştirilecektir. Bir başka ifade ile bildirimlerini Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştireceğini bildiren mükellefler gerekli güncelleme işlemlerini de Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştirecek olup,  Dijital vergi dairesi üzerinden olmayan diğer yöntemlerle bildirimlerini gerçekleştiren mükellefler ise güncelleme işlemlerini tercih edilen bildirim yöntemi (e-Arşiv üzerinden veya ÖKC TSM Merkezi üzerinden) aracılığıyla ve “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Soru eklenme Tarihi:21.09.2018

ÖKC Mali Rapor bildirimlerini “Dijital Vergi Dairesi” üzerinden bildirmek için  GİB Teknolojiye müracaat eden ve talepleri Başkanlıkça uygun bulunan mükellefler, 3568 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren meslek mensupları ile aracılık ve sorumluluk sözleşmesi imzalamak ve muhasebecilerine bildirim doldurma yetkisi vererek yapabilirler. Mükellefler www.gib.gov.tr adresi dijital vergi dairesi sayfasında bulunan formlar başlığı altındaki İnternet Hizmetleri Kullanımına İlişkin Yetki Verme Formunu doldurup bağlı bulunduğu vergi dairesine vererek muhasebecilerini yetkilendirebilmektedirler. Dileyen mükellefler bilgi girişlerini kendileri de yapabileceklerdir.

3100 Sayılı Kanun ve 58 Seri No.lu Ödeme Kaydedici Cihaz Genel Tebliği ile onay işlemi gerçekleştirilmiş Akaryakıt Pompa ÖKC’leri ifade etmektedir.

•    Bünyesinde elektronik kayıt ünitesi bulunan “EKÜ’lü EN Pompa ÖKC”
•    Bünyesinde elektronik kayıt ünitesi bulunmayıp, kayıt rulosu bulunan “EKÜ’süz EN Pompa ÖKC”

olmak üzere iki tür EN Pompa ÖKC bulunmaktadır.
 

EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’ler 31/3/2023 tarihine kadar kullanılabilecektir.

Ayrıca, EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’lerin YN Pompa ÖKC’ler ile değişimi aşamasında YN Pompa ÖKC’lerin akaryakıt istasyonlarında kurulum işlemlerinin özellik arz etmesi ve buna bağlı olarak belirli bir süre alması nedeniyle, EKÜ'süz EN Pompa ÖKC kullanan mükelleflerin, YN Pompa ÖKC’lere ait alış faturasının (marka, model ve sicil numarasını ihtiva edecek şekilde) en geç 31/3/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) düzenlenmesi şartıyla, söz konusu YN Pompa ÖKC’lere ait aktivasyon/kurulum işlemlerinin 2/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) tamamlanması mümkün bulunmaktadır.

EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’ler 31/12/2023 tarihine kadar kullanılabilecektir.

Tebliğin yürürlüğe girdiği 24/3/2021 tarihinden itibaren EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’lerin üçüncü kişilere satışı veya devri yapılamaz.

30/9/2022 tarihinden itibaren EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’lerin üçüncü kişilere satışı veya devri (kül hali dahil) yapılamaz. Bu tarihten itibaren cihaz almak isteyenlerin YN Pompa ÖKC almaları gerekmektedir.

30/9/2022 tarihinden itibaren EN Pompa ÖKC’lerin üretimi, ithali, mühürlenmesi ve satışı yapılmayacaktır.

Elektronik ortamda anlık veri aktarımı yapabilen, güvenlik seviyesi yükseltilmiş ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik ve fonksiyonel özellikleri Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yeniden belirlenen Akaryakıt Pompa ÖKC’leri ifade etmektedir.

Taşıtlara perakende olarak akaryakıt satışı yapan (akaryakıt istasyonu işletmeciliği faaliyetinde bulunan) birinci ve ikinci sınıf tacirler YN Pompa ÖKC kullanmak zorundadır.

YN Pompa ÖKC’ler kimlik ibraz edilmek suretiyle, yetkili ÖKC firmalarının bakım-onarım/satış bayilerinden alınır.

Bayiler, GİB’in https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde “YN ÖKC SATIŞ SORGULAMA” ekranından alıcının ÖKC satın alıp alamayacağı hakkında sorgulama yaptıktan sonra, sorgulama çıktısını müşteriye imzalatarak satış işlemini gerçekleştirir. Akaryakıt istasyon işletmeciliği faaliyetinde bulunanlar dışındaki vergi mükelleflerine YN Pompa ÖKC satılması mümkün değildir.

Mükellefler; YN Pompa ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler.

YN Pompa ÖKC’lerin Bakanlık/Başkanlık BİM’e kaydı, kullanıcılara satışı ile satış sonrası servis ve benzeri işlemler 25/12/2015 tarihli ve 29573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde elektronik ortamda yürütülecektir.

YN Pompa ÖKC’lerin kayıt, satış, devir, hurda, kayıp, çalınma ve benzeri işlemleri için vergi dairelerine gidilerek herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Tüm işlemler ÖKC firmalarının satış bayileri/yetkili servisleri tarafından 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde elektronik ortamda yürütülecektir.

Mükellefler adına kayıtlı ÖKC’lerin marka ve model listesine “İNTERAKTİF VERGİ DAİRESİ” uygulamasında “BİLGİLERİM” sekmesinin altında yer verilen “Ödeme Kaydedici Cihaz Bilgilerim” bölümünden erişilmesi mümkün bulunmaktadır.

Akaryakıt satış işleminin YN Pompa ÖKC’de başlaması ve YN Pompa ÖKC’de sonlandırılması esastır.

Akaryakıt satışının taşıt plaka numarası girilerek gerçekleştirilmesi, taşıt plaka numarası girilmeden akaryakıt satışının yapılamaması ve akaryakıt verme işleminin sonunda plaka bilgisini de ihtiva eden ÖKC fişinin cihaz yazıcısından otomatik olarak çıkması şarttır. Diğer taraftan, temel kurallar çerçevesinde taşıt plaka numarasının kamera vb. donanımlar kullanılarak ÖKC’ye otomatik olarak gönderilmesi de mümkündür.

Taşıtlara yapılmayan (bidonla, varille vb.) her türlü akaryakıt satışında plaka numarası yerine ödeme kaydedici cihazın ilgili modülüne “PLAKASIZ” ifadesi ile müşterinin Adı-Soyadı/Unvanı ile TCKN/VKN bilgileri girilmelidir.

Yeni mükellefiyet tesis edilmesi (kül halinde devir dahil) veya şube işyeri açılması durumunda, mükellefiyetin tesis edildiği, şube işyerinin açıldığı veya devir tarihinden itibaren en geç 60 gün içerisinde bu işyerlerinde YN Pompa ÖKC’lerin kullanılması zorunludur. Ancak, bu süre içerisinde fiilen akaryakıt satışına başlanması durumunda ise satışa başlamadan önce bu zorunluluk başlayacaktır.

Tebliğin yürürlüğe girdiği 24/3/2021 tarihi ile 30/9/2022 tarihleri arasında onay almış YN Pompa ÖKC bulunmaması halinde satın alınıp kullanılmaya başlanan EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’lerin 31/12/2023 tarihine kadar YN Pompa ÖKC ile değiştirilmesi zorunludur.

1- Nakit Satış Fişi

2- Kartlı Ödeme Satış Fişi

3- Parçalı Ödeme Satış Fişi

4- Taşıt Tanıma Kapsamında Satış Fişi

5- Test Satış Fişi

6- Transfer Satış Fişi

7- Plakasız Satış Fişi

8- Tanker/Özel Nakliye Araçları İle Taşınmak Suretiyle Yapılan Satış Fişi (EN Pompa ÖKC’lerden de düzenlenecek)

Yukarıda yazılı olan fiş formatları ile ilgili ayrıntılı bilgiye https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde yer alan “YN Pompa ÖKC'lerden Düzenlenecek Fiş ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu”ndan ulaşılabilmektedir.

1- X-Gün İçi Anlık Raporu

2- Y-Kasa Devir Raporu

3- Z-Gün Sonu Raporu

4- Aylık Satış Raporu

5- Plaka Bazlı Günlük Satış Raporu

6-Dönemsel ÖKC Raporu

7- Denetim Raporu

8- Plaka Bazlı Sorgu Raporu

Yukarıda yazılı olan rapor formatları ile ilgili ayrıntılı bilgiye https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde yer alan “YN Pompa ÖKC'lerden Düzenlenecek Fiş ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu”ndan ulaşılabilmektedir.

• YN Pompa ÖKC’nin Bulunduğu Mahalde Nakit Ödeme Yapılması (Dışarıda Nakit Ödeme)
• YN Pompa ÖKC’nin Bulunduğu Mahalde Kartlı Ödeme Yapılması (Dışarıda Kartlı Ödeme)
• Akaryakıt İstasyonunun Market Bölümünde Kartlı Ödeme Yapılması (İçeride Kartlı Ödeme)

YN Pompa ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ilişkin ilgili teknik kılavuzlar ve GMP’lerde tanımlanan fiş, rapor veya diğer bilgilerin ÖKC TSM’leri aracılığıyla Bakanlık/Başkanlık BİM’e aktarılması zorunludur.

Akaryakıt istasyonu işleten mükellefler, YN Pompa ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışların bildiriminin ÖKC TSM’leri aracılığıyla gönderilmesi durumunda, YN Pompa ÖKC’lerin bağlı oldukları ÖKC TSM’leri ile sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasından sorumludurlar.

YN Pompa ÖKC uygulamasında belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket edilmesi veya belirlenen sürelerde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümleri uygulanır.

a) Akaryakıt istasyonu işleten mükelleflere

b) ÖKC üreticilere/yetkili servislere

c) ÖKC TSM’lere

cezai işlem uygulanır.

 Akaryakıt istasyonlarında gerçekleştirilen satışlara ilişkin olarak düzenlenen belgelerde, fiilen yakıt verilen araç bilgisi yerine başka araçlara ilişkin bilgilere yer verildiğinin akaryakıt denetimi konusunda yetkili kamu kurum ve kuruluşların birimleri tarafından tespit edilmesi halinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümlerinin uygulanması ile birlikte sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma eylemlerinin araştırılması için akaryakıt istasyonlarını işleten mükellefler ve bu belgeleri kullananlar nezdinde vergi incelemesi için gerekli işlemlere ivedilikle başlanacaktır.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ÖKC mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştiren veya yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ÖKC’nin hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazda kayıt altına alınan bilgileri değiştiren veya silen, ÖKC veya bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

YN Pompa ÖKC kullanma zorunluluğu getirilen mükellefler, 527 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine konu olan faaliyetlerinde 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesi düzenlemelerinden yararlanamaz.

YN Pompa ÖKC kullanma zorunluluğu getirilen mükellefler, 527 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine konu olan faaliyetlerinde 507 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği düzenlemelerinden yararlanamaz.

Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar (YN ÖKC); teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik ve fonksiyonel özellikleri Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yeniden belirlenen Ödeme Kaydedici Cihazları ifade etmektedir.Yeni nesil cihazlar internet yoluyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na güvenli şekilde veri aktarabilen ve iletişim kurabilen bilgisayar tabanlı cihazlardır.

Türkiye’de faaliyet gösteren, yazar kasa ithalat veya üretimi ile uğraşan ve yurt çapında bu cihazların bakım ve onarım hizmetlerini vermeye yönelik yeterli servis teşkilatları olan kurumlar, Başkanlığımızdan onay almak suretiyle yazar kasa firması olabilirler.

Yazar kasa ithalat veya üretimi ile iştigal eden firmalar, Gelir İdaresi Başkanlığına hitaben yazacakları bir dilekçe (Ek 1) ve aşağıda sayılan bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosya ile birlikte müracaat ederek onay talebinde bulunabilirler.

Bünyesinde banka POS’u barındıran “EFT-POS Özellikli YN ÖKC’ler” , bünyesinde banka POS’u barındırmayıp haricen POS cihazı bağlanabilen “Basit / Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’ler” olmak üzere iki tür YN ÖKC bulunmaktadır.

EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler; bünyesinde banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS’u da barındıran bütünleşik yazarkasalardır. Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’ler ise; bünyesinde banka vb. kuruluşlara ait POS bulunmamakta olup mükelleflerin istemesi halinde haricen banka vb. kuruluşlara ait POS’un bağlanabildiği yazarkasalardır. Bütün YN ÖKC’lerin ortak noktaları ise bilgisayar tabanlı olması ve internet yoluyla GİB Bilgi Sistemleri ile iletișim kurabilme özelliklerinin bulunmasıdır.

09.02.1985 tarih ve 18861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri No.lu ödeme kaydedici cihaz Genel Tebliğinin VIII. bölümünde düzenlendiği üzere onay başvuru dosyalarında aşağıdaki bilgi ve evrakların yer alması gerekir.

1) Üretici ya da ithalatçı firmanın veya bunların kanuni ya da ticari temsilcilerinin kimliklerini açıklayıcı bilgiler,

2) Cihazın üretildiği ülke,

3) Cihazı üreten fabrikanın adı ve adresi,

4) Cihazın modeli,

5) Cihazın ticari ismi (markası),

6) Cihazın tipi,

7) Cihazın teknik özellikleri,

8) Cihazın yapımı ve iyi bir şekilde işlemesini garanti edecek emniyet cihazlarına ait açıklayıcı rapor,

9) Elektronik unsurların listesi ve bunların başlıca özellikleri, (Ulusal veya Uluslararası normlara atıf yapılacak)

10) Fonksiyonel ve imalatla ilgili özelliklerinin açıklandığı şema ve planlar,

11) Cihazın işleme programı ve işleniş sırasında dikkate alınacak konuları içeren bir ana şema,

12) Cihazın bütününün ve muhtelif kısımlarının fotoğrafları,

13) Cihaz için teklif edilen, yüksekliği bir, genişliği iki veya üç yazı karakterine tekabül eden ve "M" ve "F" harflerinin stilize edilmiş bileşiminden meydana gelen mali sembolün resimleri ve özellikleri,

14) Kullanım ve bakım normları, (Ulusal veya Uluslararası)

15) Satış usulü organizasyonunun özellikleri,

16) Bakım ve onarım organizasyonunun özellikleri,

17) Yurt içinde yetkili bakım ve onarım yapabilecek merkez ve servislerin listesi bunların yerlerini gösterir harita,

18) Bakım ve onarım merkezlerinde çalışacak elemanlara verilmesi düşünülen kimlik belgesi ve kullanılacak damganın örneği,

19) Cihazı üreten firmanın adını belirten damgası (kaşesi), Yazar kasa modelinin onaylanabilmesi için, yukarıda belirtilen dilekçe ile birlikte, iki adet cihazın teslimi gerekir. Dilekçede ayrıca cihazların yürürlükte olan kanuni ve idari hükümlere uygun olduğu belirtilmelidir. Seri olarak yapılacak üretimlerin onaylanan modele uygun olarak imal edileceği garanti edilmelidir.

YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında olan mükellefler, 1/7/2024 tarihinden itibaren en az bir banka veya diğer kuruluş ya da ödeme hizmet sağlayıcısı ile üye iş yeri anlaşması yapmak ve her bir YN ÖKC’den banka/kredi kartları ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadırlar.

YN ÖKC’ler kimlik ibraz edilmek suretiyle, yetkili ÖKC firmalarının bakım-onarım/satış bayilerinden alınır.

Bayiler, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinden alıcının ÖKC satın alıp alamayacağı hakkında sorgulamasını yaptıktan sonra, sorgulama çıktısını müşteriye imzalatarak satış işlemini gerçekleştirir. 

Vergi mükellefiyeti bulunmayanların YN ÖKC satın alması mümkün değildir. Mükellefler; YN ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler
 

YN ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgiler, güvenli servis sağlayıcısı (ÖKC TSM Merkezleri) üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildirilecektir.

Ancak, YN ÖKC’lerden gerçekleşen satışlara ait ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgileri ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla GİB’e iletemeyecek durumda olan mükellefler,
YN ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait mali bilgileri; 
a) GİB’den e-Arşiv hizmetleri konusunda izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemleri aracılığıyla e-Arşiv uygulaması,
  b) Dijital Vergi Dairesi,
  üzerinden bildirmek için GİB’e başvurabilirler.

Bildirim zorunluluğu getirilen bilgilerin, ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla bildirilmesi durumunda; bu bilgilerin zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda elektronik ortamda bildirilmesine ilişkin sorumluluk YN ÖKC üreticileri ile birlikte ÖKC TSM Merkezlerine aittir.

 YN ÖKC’lerin bağlı oldukları ÖKC TSM Merkezleri ile sürekli çevrim içi bağlantılı olmasının sorumluluğu ise YN ÖKC’leri kullanan mükellefe aittir.

Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında bulunan mükellefler tarafından; ÖKC’lerle bu Tebliğde belirtilen esaslara göre bağlantısının gerçekleştirmeden kullandığı tespit olunması halinde; bu fiili işleyen mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.  
 

YN ÖKC alımı, vergi dairesine kaydı, devri, hurdaya ayrılması vb. işlemler için vergi dairesine gitme zorunluluğu 25.12.2015 tarihinden itibaren 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kaldırılmıştır. 

YN ÖKC satın almak isteyen mükellefler satış bayilerinden cihazlarını satın aldıktan sonra yetkili ÖKC servisleri aracılığı ile cihazlarını kullanıma hazır hale getirebileceklerdir. 
 

Bayiden alınan cihazın kullanıma açılması işlemini yetkili ÖKC firmalarının servisleri gerçekleştirir. Cihazı bayiden satın alan mükellefler, cihaz, ruhsatname ve fatura ile birlikte yetkili servise başvurur. Yetkili servis elemanları, GİB sistemi ile iletişime geçerek cihazın kaydını (aktivasyonunu) yapar ve kullanıma açar. 

3100 Sayılı Kanun’a göre eski nesil ÖKC kullanan veya kullanması gereken mükellefler aynı zamanda YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamındadır. 

3100 sayılı Kanun mevzuatına göre; birinci ve ikinci sınıf tüccarların fatura verilme zorunluluğu bulunmayan perakende mal ve hizmet satışlarında ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyeti bulunmaktadır. 

Hazine ve Maliye Bakanlığınca Genel Tebliğler ile faaliyetlerinde ÖKC kullanım zorunluluğu bulunmadığı bildirilen mükelleflerin, YN ÖKC kullanma mecburiyeti de bulunmamaktadır.
 

3100 Sayılı Kanun kapsamına girmeyen; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar dışındaki mükellefler ile Bakanlıkça mecburiyet dışı bırakılanların YN ÖKC kullanma mecburiyetleri de bulunmamaktadır. 

            Bu çerçevede;

• Basit Usulde Vergilendirilen Ticari Kazanç Sahipleri,

• Serbest Meslek Erbabı,

• Zirai Kazanç Sahipleri,

• Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İradi Sahipleri,

• Diğer Kazanç ve İrat Sahipleri,

• Ücret geliri elde edenler,

• Perakende mal ve hizmet satışı bulunmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (Örneğin: toptancılar)

• Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler uyarınca ÖKC kullanım zorunluluğu dışında bırakılan mükellefler (https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/okckullanimindanmuaftutulanlar.pdf)

• Ayrıca 30.09.2017 tarih ve 30196 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin(Güncel Hali) 6 ncı maddesinde belirtildiği üzere; belli işletme büyüklüklerini sağlayan mükelleflerimizden, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olan ve tüm satışlarına e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura vermeyi tercih eden mükelleflerimiz Tebliğin ilgili bölümünde belirlenen diğer teknik koşulları sağlamaları ve Gelir İdaresi Başkanlığınca taleplerinin uygun görülmesi kaydıyla ÖKC kullanımından muaf tutulmuşlardır (Ayrıca Bkz. 13. soru).

a)    Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullanan mükelleflerin durumu:  

Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullananların (Örneğin: müşterinin masasında veya mükellefin işyeri dışında müşterinin ayağına gidilerek seyyar EFT-POS cihazı kullanılmak suretiyle tahsilat yapan lokanta, restoran vb. işletmeler), 1/10/2013 tarihinden itibaren seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyetleri bulunmaktadır.

Söz konusu mükelleflerimiz seyyar EFT-POS cihazı kullanımı gerektiren tahsilatların ve yol kenarı otopark hizmetlerine ilişkin tahsilatlarının belgelendirilmesinde EFT-POS özellikli YN ÖKC’leri kullanma zorunlulukları bulunmaktadır.

b) Diğer mükelleflerin durumu:   
Yol kenarı otopark işletmeleri ile faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullanan mükelleflerin, seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özellikli ÖKC olması zorunluluğu 1/10/2013 tarihinde başlamış olup, bunlar dışında kalan mükelleflerin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanım mecburiyeti ise aşağıdaki şekildedir. 

b.1)  30 Eylül 2017 Tarihinden Sonra yeni işe başlayacak veya şube işyeri açacak mükelleflerin YN ÖKC kullanım durumu:

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin Resmi Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2017 tarihinden itibaren, yeni işe başlayacak veya şube işyeri açacak mükelleflerden YN ÖKC kullanımından muaf tutulma koşullarını sağlamayanlar işe başlama veya şube şeklindeki işyerinin açılma tarihinden itibaren 30 gün (kalkınmada öncelikli yörelerde 60 gün) içinde, YN ÖKC alarak kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler. 

b.2) 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında sonradan muafiyetleri iptal edilen mükelleflerin durumu: 
Muafiyetleri iptal edilen mükellefler, iptal işlemine ilişkin kendilerine yapılan tebligat tarihini takip eden ayın sonuna kadar perakende mal satışları ve hizmet ifalarında YN ÖKC kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler.
 

30/12/2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur.

YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerden; Hesap dönemi sonu itibarıyla:
    a) Satış veya gayrisafi iş hasılatı 110 milyon TL’yi, 
    b) Bilanço aktif toplamı 110 milyon TL’yi, 
    c) Bilanço öz sermaye veya öz kaynak toplamı 11 milyon TL’yi aşması 
    koşullarından en az ikisini sağlayan ve
    50’den fazla Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaza sahip olan mükelleflerin, 

• e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olmaları,
•  Perakende mal satışları ve hizmet ifaları dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura vermeyi tercih etmeleri ve buna uymaları, 
• e-Arşiv Faturaların bir örneğinin belgenin oluşturulmasını müteakiben; gizliliği, bütünlüğü ve değişmezliği garanti edilerek ve GİB’in erişimine ve sorgulamasına açık olacak şekilde GİB’den e-Fatura saklama hizmeti verme izni bulunan kurumlarda muhafaza edilmesini sağlamaları,

    GİB’e yazılı olarak müracaat edilmesi ve taleplerinin uygun görülmesi halinde (taleplerinin uygun görüldüğünün bildirildiği tarihi takip eden ayın başından itibaren,) perakende mal ve hizmet satışlarında YN ÖKC kullanım mecburiyetleri bulunmamaktadır.   

    Bu muafiyet söz konusu koşulları sağlayan ve talepleri uygun görülen mükelleflerce sonradan açılacak şube işyerleri için de geçerli olacaktır.

Muafiyet Başvurusunda bulunulan yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasında yer alan “defter, kayıt ve belgeler yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler” fiilleri ile aynı Kanunun 359 uncu maddesinin (ç) fıkrasında yer alan fiilleri işleyenler muafiyetten yararlanamazlar. 

Muafiyet talebi uygun bulunduktan sonra bu fiilleri işlediği tespit edilenlerin ise, muafiyetlerinin iptal edildiğine ilişkin yapılacak tebligat tarihini takip eden ayın son gününe kadar YN ÖKC kullanmaya başlamaları gerekmektedir.

YN ÖKC kullanımından muaf olan mükelleflerin,  düzenleyecekleri e-Fatura ve e-Arşiv Faturalarında, mal satışları ile hizmet ifalarının tahsilat işlemlerinde kullandıkları banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarından gerçekleştirilen tahsilata ilişkin müşteri slibinde yer alan temel bilgilere (POS’un alındığı banka ve üye işyeri no.su), e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına ilişkin teknik kılavuzlarda belirtildiği şekilde yer vermeleri gerekmektedir.
 

Tüm satışlarına e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura düzenleyen ve diğer şartları da yerine getirerek YN ÖKC kullanımından muaf tutulan ve işletmelerinde kısmen YN ÖKC kullanmaya başlamış olan mükellefler, yeni nesil ÖKC’lerini mali hafızaları doluncaya veya mali hafıza değişimini gerektiren durum oluşuncaya kadar, müşteriye düzenlenerek elektronik ve/veya kağıt ortamda iletilen/verilen e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Bilet vb. elektronik belgelere ait tahsilat ve ÖKC Bilgi Fişlerinin düzenlenmesi işlemlerinde kullanmaya devam edebileceklerdir. Düzenlenen bilgi fişlerinde müşteri adına düzenlenen ve elektronik ortamda iletilen e-Arşiv Fatura, e-Bilet vb. elektronik belgelerin hangi ortamdan ve nasıl temin edilebileceğine, erişilip görüntülenebileceğine ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir.

Bu işletmeler tarafından söz konusu yeni nesil ÖKC’ler mali hafızaları dolmadan veya mali hafıza değişimini gerektiren durum oluşmadan önce hurdaya ayrılma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Muafiyet koşullarının ihlal edilmemesi için, tüm satış işlemlerine e-Fatura ve/veya e-Arşiv fatura verilmesi gerektiğinden,  sahip olunan YN ÖKC’lerden müşterilere ÖKC fişi düzenlenmemesi, sadece bilgi fişi mahiyetindeki belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir.

Satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunlu olduğundan devri mümkün değildir.

Mükellefler YN ÖKC kullanmak suretiyle gerçekleştirdikleri: 
• Nakit satışlarda, YN ÖKC satış fişi, 
• Banka / kredi kartları ile yapılan satışlarda, banka slibini de ihtiva eden bütünleşik YN ÖKC satış fişi, 
•Fatura ile belgelendirilen satışlarda, yemek fişi/yemek kartı karşılığı verilen mal satışı ve hizmet ifalarında, mal teslimi veya hizmet ifasından önce ön tahsilat (avans) mahiyetinde alınan tutarların belgelendirilmesinde, otopark giriş işlemlerinde, Fatura/e-Fatura/e-Arşiv Fatura tahsilatı işlemlerinde, “YN ÖKC Bilgi Fişleri Teknik Kılavuzu”nda belirtildiği şekilde YN ÖKC Bilgi Fişi, 
düzenleyerek müşterilerine vereceklerdir.

Ayrıca, YN ÖKC’ler teknik ve fonksiyonel özellikleri itibariyle bilgisayar tabanlı, internet yoluyla güvenli iletişim kurabilen ve bünyesindeki mali bilgileri GİB’e elektronik ortamda iletebilen akıllı cihazlar olması, perakende mal ve hizmet satışlarına ait diğer yazılım sistemleri ile entegre çalışması gerekliliği ve aynı işlem için hem diğer sistemlerden hem de YN ÖKC’lerden belge düzenlemek zorunda kalınması nedeniyle,  bu cihazlardan ÖKC fişi dışında kalan ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren fatura, gider pusulası, giriş ve yolcu taşıma biletleri, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu belgelerinin, 
a) Bu belgelerde yer alması gereken zorunlu bilgileri ihtiva etmesi,
b) Düzenlenen belgelerin bir örneklerinin ÖKC’nin ilgili elektronik hafıza birimlerinde belge türleri itibariyle ayrımı yapılabilecek şekilde muhafaza edilmesi ve
c) ÖKC mali raporlarında bu belgelere ilişkin mali bilgilerin de ayrıca gösterilmesi şartıyla,  
1/7/2018 tarihinden itibaren 
bilgisayar bağlantılı sistem mahiyetindeki YN ÖKC’lerden de düzenlenebilme imkanı 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilmiştir.  

Söz konusu yazılım geliştirmeleri yapılmamış ÖKC’lerden bu belgelerinin düzenlenmesi mümkün bulunmadığı için,  ÖKC’lerden bu belgelerin düzenlenebilmesi için; ilgili ÖKC firmasından yazılım güncellemesinin talep edilmesi ve ayrıca ÖKC firmalarının ilgili ÖKC yazılımları üzerinde gerekli geliştirmeleri yapmış olmaları ve mükelleflerin kullanımına sunmuş olmaları gerekmektedir. 

Bakanlığımızca gerçekleştirilen diğer düzenlemeler gereği, belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi zorunluluğunun getirildiği durumlarda               (e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Bilet, e-İrsaliye, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu vb.) ilgili belgelerin ilgili mevzuat ve teknik düzenlemelerinde belirtilen format, standart, yöntem ve teknik özelliklerde düzenlenmesine, GİB’e iletilme ve/veya raporlanmasına ve muhafaza edilmesine ayrıca devam edileceği tabii olup, bilgisayar bağlantılı sistem mahiyetindeki eski nesil ÖKC’ler ve YN ÖKC’ler bu belgelerin oluşturulması, muhatabına elektronik ortamda iletilmesi ve gerekmesi durumunda kağıt çıktılarının muhatabına verilmesinin sağlanmasında kullanılabilecektir. Bu durumda da söz konusu elektronik belgelere ilişkin mali bilgilerin, ÖKC mali raporlarında Bilgi Fişleri yoluyla ayrıca elektronik ortamda kaydedilmesinin sağlanması gerekmektedir.
 

Mükellefler, perakende mal veya hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde kullandıkları satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımlarını (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) yeni nesil ödeme kaydedici cihazları ile bağlantılı, entegre ve uyumlu bir şekilde kullanmaları esastır.

            Bu çerçevede;

• Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) Yeni Nesil ÖKC’lerle bağlantı ve iletişiminin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilen iletişim protokolüne göre gerçekleştirilmesi zorunludur.

• Yeni nesil ÖKC kullanan mükelleflerin söz konusu harici yazılım ve donanımlarını ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı yapıda kullanılmasını temin etmek için bahse konu satış uygulama yazılım ve donanım firmaları ile ÖKC yetkili servislerine başvurup gerekli bağlantıları, en geç 1/4/2018 tarihine kadar yaptırmaları ve  bu şekilde kullanmaları zorunludur.

• ÖKC firmaları ve bunların yetkili servisleri de söz konusu yazılım veya donanımların ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir şekilde çalışmasını temin edecek çalışmaları, ivedilikle (her halükarda mükelleflerce ÖKC firmasına veya yetkili servisine yapılan müracaat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde) gerçekleştirmek zorundadırlar

             Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamında bulunan mükellefler tarafından;  1/4/2018 tarihinden sonra; ÖKC’lerle bağlantısının gerçekleştirmeden kullandığı tespit olunması halinde; bu fiili işleyen mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının, doğrudan kablo ile bağlantı haricindeki bağlantılarında (YN ÖKC’ye   GMP-3 ile bağlantısı yapılan bilgisayar sistemlerine yapılan kablolu bağlantılarda); 

•   EFT-POS cihazlarının ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir yapıda kullanılmasının (satış işleminin ÖKC’den başlatılıp, tahsil edilecek tutarın EFT-POS cihazına ÖKC’den otomatik olarak gönderilmesi ve satış işleminin ÖKC’den sonlandırılması) ve  ÖKC’den bütünleşik fiş üretilmesinin (müşteri slip bilgisinin fiş içeriğinde yer alacak şekilde) ÖKC üreticilerinin sorumluluğunda sağlanması şartıyla;  
• EFT-POS cihazı ile YN ÖKC arasındaki iletişimin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanına göre gerçekleştirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. 
• Bu durumda banka vb. kuruluşlar ile ÖKC firmaları tarafından belirlenen serbest bir iletişim protokolünün de kullanılması mümkün bulunmaktadır.

Ancak, basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere yapılacak doğrudan kablolu EFT-POS cihazı bağlantılarında, GMP-3 dokümanına göre hareket edilmeye devam edilecektir. 

ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarını 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde belirtilen esaslara göre, ÖKC’lerle uyumlu, entegre veya bağlantılı bir yapıda kullanmadığının tespiti halinde, mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
 

426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanun Genel Tebliği uyarınca;  3100 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına göre ÖKC kullanmak zorunda olan mükelleflerden,

a) Faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı kullananlar ile

b) Yol kenarı otopark hizmeti veren mükellefler

seyyar EFT-POS cihazları yerine yeni nesil ödeme kaydedici cihazlardan EFT-POS özellikli cihazları 1/10/2013 tarihinden itibaren kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler.

Bu nedenle, faaliyetlerinde seyyar banka POS’u kullananlar (Örneğin: müşterinin masasında veya mükellefin işyeri dışında müşterinin ayağına gidilerek seyyar EFT-POS cihazı kullanılmak suretiyle tahsilat yapan lokanta, restoran vb. işletmeler) ile yol kenarı otopark işletmelerinin 1/10/2013 tarihinden itibaren, banka vb. kuruluşlara ait seyyar EFT-POS  cihazlarını kullanmaya son vermesi ve bu cihazlar yerine EFT-POS özellikli Yeni Nesil ÖKC kullanmaya başlamış olması gerekmektedir.

Ayrıca 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 10’uncu maddesi uyarınca; YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamına giren ve faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, mevcut seyyar EFT-POS cihazlarını EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler ile değiştirmeleri zorunlu olup, banka vb. kuruluşlar tarafından da anılan mükelleflere seyyar EFT-POS cihazlarının verilmemesi gerekmektedir.  

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği uyarınca; YN ÖKC kullanma mecburiyeti kapsamına giren ve faaliyetlerinde seyyar EFT-POS cihazı yerine EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan mükelleflerin, EFT-POS özellikli YN ÖKC kullanması gerektiği halde bu işlemlerinde seyyar EFT-POS cihazı kullandığının tespiti halinde, mükelleflere her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 11’inci maddesi uyarınca, Tebliğin Resmi Gazete’de yayımlandığı 30 Eylül 2017 tarihinden itibaren eski nesil ÖKC’lere ilişkin olarak ÖKC firmaları tarafından üretim, mühürleme ve satış işlemleri gerçekleştirilmeyecektir.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesi ile belirlenen yeni nesil ÖKC kullanımından muaf olma şartlarını sağlamayan veya Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler ile ÖKC kullanımından muaf tutulmayan faaliyet alanlarında perakende mal ve hizmet satışında bulunan birinci ve ikinci sınıf tüccarların ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde;   426 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara göre yeniden belirlenen yeni nesil ödeme kaydedici cihazları kullanmaya başlamak zorundadırlar.

            Yeni nesil ÖKC’leri kullanmaya başlamayan mükelleflere, mezkûr Tebliğin “8. Cezai Müeyyide” başlıklı bölümünde yer verilen “Bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden mükellefler ve yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üreticileri veya ithalatçıları hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinde yer alan hükümler uygulanır.” açıklaması uyarınca 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde öngörülen ÖZEL USULSÜZLÜK CEZASI uygulanması söz konusu olacaktır.

483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesinin birinci  fıkrası uyarınca, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçerek perakende mal satışları ve hizmet ifaları dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv Faturası düzenlemeyi tercih ettiğini Başkanlığa bildiren ve bu kapsamda YN ÖKC kullanımından muaf olan mükelleflerin,

• Tebliğin 6 ncı maddesinde belirtilen şartları taşımadığının,
• Tüm satış işlemlerinde e-Fatura ve/veya e-Arşiv Fatura düzenlemediğinin veya
• e-Arşiv faturalarının bir örneğinin mezkur fıkra hükümlerine göre gizliliği, bütünlüğü ve değişmezliği garanti edilerek GİB’in erişimine ve sorgulamasına açık olacak şekilde GİB’den e-Fatura saklama hizmeti verme izni bulunan kurumlarda muhafaza edilmediğinin

tespiti halinde,

her bir tespit için 213 sayılı Kanunda yer alan cezalar uygulanacak  ve ayrıca muafiyetleri iptal edilecektir.

Muafiyetleri iptal edilen mükellefler, iptal işlemine ilişkin kendilerine yapılan tebligat tarihini takip eden ayın sonuna kadar perakende mal satışları ve hizmet ifalarında YN ÖKC’leri kullanmaya başlamak mecburiyetindedirler

Bilindiği üzere YN ÖKC’ler,  teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik özellikleri yeniden belirlenen, bilgisayar tabanlı, internet yoluyla iletişim kurabilen, GİB’e güvenli şekilde veri aktarabilen ve ÖKC fişi düzenleme dışında katma değerli diğer yazılım ve sektörel uygulamaları da bünyesinde çalıştırabilen, yetkisiz dış müdahaleleri algılayan ve GİB’e bildirebilen bilgisayar tabanlı akıllı cihazlardır. 

Ayrıca YN ÖKC’lerin;  bünyesinde banka POS’u barındıran “EFT-POS Özellikli YN ÖKC’ler” ve bünyesinde banka POS’u barındırmayıp haricen POS cihazı bağlanabilen “Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’ler” olmak üzere iki türü bulunmaktadır.

YN ÖKC’lere ilişkin, kurulum, yönetim, izleme, banka vb. kuruluşlara ait yazılım ve parametreleri yükleme ve güncelleme ile GİB ve banka vb. kuruluşlarla güvenli iletişimi sağlamasına yönelik fonksiyon görmesi amacıyla, uygulamaya ilişkin mevzuat ve teknik düzenlemelerde, bilgi sistemleri güvenlik standartlarına haiz YN ÖKC TSM Merkezleri öngörülmüştür.

YN ÖKC TSM Merkezleri, ÖKC üreticilerinin bizzat kurduğu veya bir dış hizmet sağlayıcıdan yararlandığı bilgi sistemi güvenlik standartlarına haiz bilgi işlem merkezleri mahiyetindedir.  ÖKC firmaları bu TSM Merkezleri aracılığı ile bir taraftan Gelir İdaresi Başkanlığının ÖKC uygulamasına ilişkin görev ve sorumluluklarını yerine getirirken diğer taraftan cihazını kullanan mükelleflerin ÖKC’ler üzerinden katma değerli diğer hizmetlerden yararlanmasını sağlamaktadır.

YN ÖKC kullanmaya başlayan mükelleflerin, cihazlarını satın aldıktan sonra ÖKC’nin garanti kapsamı dışında kalan bakım, tamir ve onarım bedelleri dışındaki,  temel ÖKC fonksiyonlarını kullanmaları nedeniyle gerek ÖKC firmalarına gerekse ÖKC TSM Merkezlerine herhangi bir ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Ancak mükelleflerin YN ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait uygulama yazılımlarının yükletilmesini talep etmesi, banka vb. kuruluşlara ait harici EFT-POS cihazlarının veya perakende mal ve hizmet satışlarında yararlanılan harici donanım veya yazılımların ÖKC’ye bağlantılarının yaptırılmasını talep etmesi ya da ÖKC TSM Merkezleri aracılığı ile sunulan katma değerli diğer hizmetlerden yararlanmak istemesi halinde, banka vb. kuruluşlar ile yapılan üye işyeri anlaşmaları ve ÖKC firmalarıyla mükellefler arasında yapılan hizmet sözleşmelerle belirlen ücretlerin ödenmesi gerektiği ticari kurallar gereği tabiidir.

Bu çerçevede mükellefler; YN ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler.

Gerek EFT-POS özellikli gerekse basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC kullanan mükelleflerin, güvenlik, işlem kesintisi, maliyet vb. nedenlerle ödeme onayı (provizyon) alma işlemlerinin, YN ÖKC TSM Merkezleri üzerinden olmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak gerçekleştirilmesini ÖKC firmalarından yazılı olarak talep etmeleri halinde, banka vb. kuruluşlara (ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları, yemek kartı kuruluşları, belediye yardım kuruluşları vb. diğer kuruluşlar dahil) ait ödeme onayı (provizyon) alma işlemleri; YN ÖKC TSM Merkezleri aracı kılınmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak gerçekleştirilecektir.

Bu çerçevede, banka vb. kuruluşlara ait ödeme onayı alma (provizyon) işlemlerini YN ÖKC TSM Merkezleri üzerinden olmaksızın, doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile haberleşerek gerçekleştirilmesini isteyen mükellefler ÖKC firmasına yazılı talepte bulunması gerekmektedir.

İlgili ÖKC firmaları da (bunlara ait YN ÖKC TSM Merkezleri dahil), harici EFT-POS cihazlarını banka vb. kuruluşlara sunan firmalar ve banka vb. kuruluşlar, ödeme onayı alma işlemlerinin YN ÖKC TSM Merkezleri aracı kılınmaksızın doğrudan banka vb. kuruluşlara ait bilgi sistemleri ile iletişim sağlanarak da gerçekleştirilecek şekilde YN ÖKC uygulamasına dair gerekli yazılım, donanım veya sistem güncellemelerini en geç 1/7/2018 tarihine kadar tamamlamaları zorunludur.

YN ÖKC TSM Merkezleri, ödeme onayı (provizyon) alma işlemleri dışında kalan YN ÖKC’lere ilişkin kurulum, yönetim, izleme, teknik kılavuz ve dokümanlarda belirtilen kurallara göre YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satış bilgilerini GİB’e güvenli şekilde iletme,  YN ÖKC’lere ilişkin kayıt, aktivasyon, devir, hurdaya ayırma vb. diğer fonksiyon ve görevlerini öteden beri olduğu gibi yerine getirmeye devam edeceklerdir

Mükelleflerce kullanılmaya başlanan YN ÖKC’ler mali hafızaları doluncaya veya mali hafıza değişimini gerektiren bir durum oluşuncaya kadar kullanılabilecek olup, mali hafızasının dolması veya mali hafıza değişimini gerektiren bir durumun oluşması halinde;  söz konusu cihazların mali hafıza değişimine tabi tutulması mümkün bulunmayıp, mevzuatın öngördüğü usul ve esaslarla hurdaya ayırma işlemine tabi tutulması gerekmektedir.

Kullanılmış (aktivasyonu yapılmış) YN ÖKC’ler, YN ÖKC kullanma yükümlülüğü olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir. 

Kullanılmış YN ÖKC’lerin satış veya devir işlemleri ÖKC firmalarının yetkili servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir.

Kullandıkları YN ÖKC’leri satmak veya devretmek isteyen mükellefler alıcı ile birlikte yetkili servislere yazılı olarak başvuruda bulunurlar. Yetkili servisler tarafından, satış/devir işlemi gerçekleştirilmeden önce GİB’in internet sitesinden alıcının VKN’si girilerek, faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olup olmadığı sorgulanır. Bu sorgulama sonucu faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olduğu anlaşılanlara cihaz satışı/devri gerçekleştirilir.

Sorgulamayı takiben yetkili servisler tarafından, YN ÖKC’de satış/devir anına kadar cihaza kayıt edilmiş olan ve satıcıya ait bulunan mali verileri ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp GİB Teknoloji’ye iletilmesi sağlanır.

Satıcı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden cihaz, ilgili bölümlerinin yetkili servisçe doldurulacağı ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edilir.

Yetkili servis, ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranına, satışa/devre konu YN ÖKC ile satıcı ve alıcı bilgilerini girmek suretiyle cihazın satış/devir işlemini gerçekleştirir ve satıcı aktivasyon kaydını kapatarak cihazı alıcı adına aktive eder.

Yetkili servisler, kullanılmış cihazların satış/devir işlemleri sırasında, YN ÖKC’nin mali hafızasını, hiçbir şekilde değiştirme veya çıkarma gibi bir işleme tabi tutamazlar.

Yetkili servislerce yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen kullanılmış YN ÖKC satış/devir ve aktivasyon kayıtları, ÖKC TSM Merkezleri tarafından gün sonunda saat 24’e kadar bir defada toplu olarak elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilir.       

Mükellefler işi bırakma, ÖKC kullanım mecburiyeti dışında kalma, yeni bir YN ÖKC alma ve benzeri nedenlerle sahibi oldukları cihazlarını hurdaya ayırmaları halinde (hurdaya ayırmak istemeyen mükellefler söz konusu yeni nesil ÖKC’lerini yetkili servisleri marifetiyle “Kapalı” statüsüne getirmelidirler.), YN ÖKC’lerin hurdaya ayrılma işlemleri cihazın üreticisi olan ÖKC firmasına ait yetkili servisler tarafından yapılır.

Hurdaya ayırma işlemleri sırasında; yetkili servisler tarafından cihazın hurdaya ayrılacağı zamana kadar YN ÖKC’de kayıtlı olan mükellef mali bilgilerini ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilmesi sağlanır. Bunu takiben ÖKC TSM Merkezinde tutulan “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” ne hurda şerhi düşülerek cihaz hurdaya ayrılır.

Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir. Söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz. 

EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur. Dileyen mükellefler bu tarihten önce de Bakanlıkça onaylanmış YN ÖKC’leri kullanmaya başlayabileceklerdir. Hurdaya ayırma işlemleri 15/5/2004 tarihli ve 25463 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 60 Seri No.lu ÖKC Genel Tebliğinin dördüncü bölümünde yapılan açıklamalara göre gerçekleştirilir. Ancak, hurdaya ayrılma işlemleri sırasında düzenlenen servis tutanağı, mali hafıza raporu ve ÖKC levhası,  ilgili vergi dairesine mükellef tarafından elden verilebileceği gibi, mükellef veya servis tarafından posta ile de gönderilebilecektir.

YN ÖKC’lerin bakım, onarım, aktivasyon ve benzeri servis hizmetleri, ÖKC firmaları tarafından belirlenen ve Bakanlığımıza bildirilen yetkili servisler tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

YN ÖKC’lerin bakım onarım süreleri azami 48 saattir.

Cihazların arızalı olduğu dönemlerde yapılan satışlar, Vergi Usul Kanununda yer alan diğer belgeler (fatura, perakende satış fişi ve benzeri) ile belgelendirilebileceği gibi işletmelerde bulundurulacak diğer YN ÖKC’ler de kullanılabilir.

ÖKC firmaları, yetkili servis hizmeti verecek olan gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet bilgileri ile bu amaçla istihdam edilen elemanların kimlik ve yetkilendirildikleri il bilgilerini ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranında yer alan (GİB’in internet sitesinde belirtilen) “YN ÖKC Yetkili Servis Listesi” ne bilgi girişi yaparak GİB Teknoloji’ye  bildirirler.

GİB Teknoloji’ye bildirilen yetkili servis elemanlarına ÖKC firmaları tarafından bir tanıtıcı yetki belgesi verilir. ÖKC firmaları, YN ÖKC’lerin servis hizmetleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinden yetkili servisleri ile birlikte müteselsilen sorumludurlar.         

          Yemek kartı firmalarına ait POS cihazlarının perakende mal ve hizmet satışlarının tahsilat işlemlerinde kullanılması nedeniyle, YN ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre bir yapıda kullanılmasının esas olduğu “ Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilmiştir (Bkz. GMP-3 dokümanı, 2.3/2. Bölüm)

 http://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/duyurular/YN_OKC_GMP3.pdf   

      Söz konusu dokümana göre; yemek kartı/çeki firmalarının uygulama yazılımlarının EFT-POS özellikli ÖKC’ler üzerine yüklenmesi esas olmakla birlikte, yemek kartı /çeki firmalarının uygulamaya özel geliştirdikleri POS cihazlarını,  GMP-3 protokolünde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde Basit/Bilgisayar bağlantılı ÖKC’ler ile ÖKC üreticilerinin yetki ve sorumluluğunda eşleştirilerek kullanmaları da mümkün bulunmaktadır.

            Yemek kartı firmalarının uygulamalarına ilişkin yazılımların EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler üzerine yüklenmesi veya yemek kartı POS cihazlarının bu protokole göre Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’lerle eşleştirilmesinin sağlanması işlemleri) 1/4/2018 tarihine kadar sağlamaları gerekmektedir.

            Bu çerçevede, yemek kartı firmaları ile üye işyeri anlaşması yapan mükellefler de, belirtilen tarihten itibaren yemek kartı POS larına ilişkin uygulama yazılımlarını ya EFT-POS özellikli YN ÖKC’ler üzerine kurdurmak suretiyle ya da harici yemek kartı POS cihazlarını Basit/Bilgisayar Bağlantılı YN ÖKC’leri ile bu prototolde belirtilen eşleştirme kurallarına göre bağlantılı bir şekilde kullanmaları gerekmektedir.

            Ayrıca; GMP-3 dokümanının “6.3. Yemek Kartı Firmalarına Ait POS Cihazlarının YN ÖKC İle Bağlantılı ve Entegre Zorunluluğu Olmadan Haricen Kullanılabilmesinin Koşulları:” başlıklı bölümünde aşağıda belirtilen şartları sağlayan yemek kartı firmalarının POS cihazlarının, YN ÖKC’lerle GMP-3 dokümanında belirtilen esaslara göre bağlantılı ve eşleştirilerek kullanma mecburiyeti olmadan da haricen kullanılma imkanı bulunmaktadır. 

            Belirtilen şartları sağlayan Yemek Kartı firmalarının POS cihazları, GMP-3 dokümanında belirtilen kurallara tabi tutulmadan yeni nesil ÖKC uygulaması öncesinde kullanıldığı gibi 382 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslara göre kullanımına devam edilmesi mümkün bulunmaktadır.

            Yemek Kartı/ Firmalarının Sağlamaları Gereken Şartlar:

            Yemek Kartı firmalarına ait harici POS cihazlarının YN ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre bir şekilde çalışma zorunluluğunun bulunmaması için Yemek Kartı Firmaları tarafından aşağıda belirtilen koşulların yerine getirilmesi ve bu hususların Başkanlığa yazılı olarak yemek kartı firması tarafından bildirilmesi gerekmektedir.

             1- Yemek Kartı POS cihazlarından münhasıran yemek kartı ile ilgili işlemlerin gerçekleştirilmesi, başkaca tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesinin mümkün kılınmaması ve gerçekleştirilen her tahsilat işlemin yemek kartı firmasının bilgi işlem sistemlerinde güvenli bir şekilde kayıt ve izlenmesini sağlayacak ISO 20000: Bilgi Teknolojileri Hizmet Yönetim Sistemi Standardı ve ISO 27001: Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi sertifikalarına haiz bilgi sistemi alt yapısının 1/7/2018 tarihine kadar tesis edileceğinin veya bu niteliklere haiz bir dış hizmet sağlayıcıya ait bilgi sistemi altyapısından yararlanılacağının GİB’e yazılı olarak taahhüt edilmesi,

            2- Yemek kartı firmalarının bilgi sistem altyapılarının ISO 20000 ve ISO 27001 standartlarına uygunluğunun her iki yılda bir ilgili mercilerce denetlenmesi ve denetim sonuçlarının GİB’e izleyen yılın 6. ayın sonuna kadar bildirileceğinin yazılı olarak taahhüt edilmesi,

            3- Yemek kartı firmaları, kendileri tarafından kullandırılacak harici POS cihazlarının PCI ve EMV regülasyonlara uygun POS cihazları olacağına ve bu POS cihazlarından gerçekleştirilecek her bir tahsilat işlemine ilişkin bilgileri ( Yemek kartı POS cihazlarını kullanan mükellef ve günlük tahsilat işlemleri bazında) ile bu tahsilatlar için POS cihazından gerçekleştirilen işlemler karşılığında kendilerine kullanıcı mükellefler (üye işyerleri) tarafından düzenlenen fatura bilgilerini, GMP-3 dokümanı ekinde (Ek-2) de yer verilen format, içerik, standart ve sürelerde elektronik ortamda GİB’in belirleyeceği elektronik uygulamalar üzerinden GİB Teknoloji’ye bildirebilecek elektronik alt yapıyı en geç 1/7/2018 tarihine kadar tesis edileceğinin GİB’e yazılı olarak taahhüt edilmesi, gerekmektedir.

Belirtilen imkandan yararlanmak üzere başvuru yapan yemek kartı firmaları, 1/7/2018 tarihinden itibaren üye işyeri, pos cihazı ve günlük işlemler bazında olmak üzere aylık dönemler itibariyle hazırlanarak, en geç izleyen ayın 15 inci günü akşamına kadar Başkanlığımız BTRANS sistemi üzerinden GİB’e elektronik ortamda bildireceklerdir.

Söz konusu veri gönderimi sırasında dikkat edilecek hususlar ve uyulması gereken diğer kurallar YN ÖKC uygulamasını ilişkin Başkanlığımız internet sitesi ile BTRANS sistemi üzerinden ayrıca duyurulacaktır.

Başkanlığımıza yukarıdaki şartları sağlayarak yazılı olarak başvuran yemek kartı firmalarının bilgileri Başkanlığımız yeni nesil ÖKC uygulamasına ilişkin internet sitesinden duyurulmaktadır.

https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/yemekkartiposfirmalari.pdf  

Duyurulan yemek kartı firmalarının POS cihazları, yeni nesil ÖKC’lerle bağlantılı ve entegre olma zorunluluğu olmadan öteden beri olduğu gibi kullanımına devam edilebilecektir.

Yemek kartı firmalarına ait harici POS cihazlarını kullanan mükellefler, söz konusu POS cihazları ile gerçekleştirdikleri tahsilat işlemleri için 382 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde, yemek kartı firmasına fatura düzenlemek suretiyle belgelendirmesi ve kendisinde kalan yemek kartı tahsilatı bilgi fişi nüshasını (yemek kartı POS cihazından 2 nüsha olarak düzenlenen slip belgesinin mükellefte kalan nüshasını) düzenlenen faturaları ile birlikte muhafaza etmesi gerekmektedir.

      Bilindiği üzere, 3100 Sayılı Kanun kapsamına girmeyen; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar dışındaki mükellefler ile Bakanlıkça mecburiyet dışı bırakılanların YN ÖKC kullanma mecburiyetleri bulunmamaktadır. 

            Bu çerçevede;

• Basit Usulde Vergilendirilen Ticari Kazanç Sahipleri,
• Serbest Meslek Erbabı,
• Zirai Kazanç Sahipleri,
• Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İradı Sahipleri,
• Diğer Kazanç ve İrat Sahipleri,
• Ücret geliri elde edenler,
• Perakende mal ve hizmet satışı bulunmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, (Örneğin: toptancılar)
• Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Genel Tebliğler uyarınca ÖKC kullanım zorunluluğu dışında bırakılan mükellefler

(https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/okckullanimindanmuaftutulanl ar.pdf)

• 30.09.2017 tarih ve 30196 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesinde belirtildiği üzere; belli işletme büyüklüklerini sağlayan mükelleflerimizden, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına dahil olan ve tüm satışlarına e-Fatura ve/veya   e-Arşiv Fatura vermeyi tercih eden mükelleflerimiz Tebliğin ilgili bölümünde belirlenen diğer teknik koşulları sağlamaları kaydıyla,

      ÖKC kullanımından muaf tutulmuşlardır (Ayrıca Bkz. 13. soru).

            Belirtilen bu mükellef grupları dışında kalan mükelleflerin, perakende mal ve hizmet satışlarının bulunması durumunda, tüm satışlarına matbu fatura (e-Fatura ve e-Arşiv fatura dışında kalan matbaa baskılı fatura) verilmesi, perakende mal ve hizmet  satışlarının YN ÖKC ile entegre ve bağlantılı gerçekleştirilmesi mecburiyetini ortadan kaldırmamakta olup perakende mal ve hizmet satışlarında YN ÖKC kullanmaları gerektiği tabiidir.

            Bu nedenle, tüm satışlarına matbu fatura veren mükelleflerimizin, perakende mal ve hizmet satışlarını gerçekleştirirken kullandığı fatura düzenleme sistemlerini YN ÖKC ile GMP-3 dokümanında belirtilen kurallar çerçevesinde eşleştirerek kullanması ve YN ÖKC’den “Fatura Bilgi Fişi”nin düzenlenmesi ve müşteriye verilmesi (banka vb. kuruluşlara ait kartlar dışında gerçekleştirilen nakit satışlarda faturanın satış anında müşteriye verilmesi durumunda, YN ÖKC’den düzenlenen bilgi fişinin sadece elektronik ortamda yazarkasada kayıt altına alınması yeterli olup, ayrıca müşteriye verilmesi zorunlu değildir.) gerekmektedir.

Bakanlığımızca onaylanan Yeni Nesil Ödeme Kaydedici cihazların marka ve modellerine ve bu cihazların teknik özellikleri ile kullanım kılavuzlarına Başkanlığımızın yeni nesil ödeme kaydedici cihaz uygulamasına ilişkin internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

https://ynokc.gib.gov.tr/Home/OnayAlanFirmalar/1003

           Satın alınan YN ÖKC’lere ilişkin olarak ÖKC firmaları tarafından cihazın kurulumunun gerçekleştirilmesini müteakip CİHAZ RUHSATNAMESİ mükellefe muhafaza edilmek üzere verilmektedir.

                 Söz konusu ruhsatnamede cihazın marka, model ve cihaz sicil numarası yer almaktadır.

            Söz konusu cihaz marka ve model bilgileri Başkanlığımızca yayınlanan YN ÖKC marka ve model listesinden kontrol edilebilmektedir.

https://ynokc.gib.gov.tr/Home/OnayAlanFirmalar/1003       

Ayrıca bu listede her bir marka ve model için üretici firmalara tahsis edilen FİRMA KODU bilgisinin, satın alınmış ÖKC’den tanzim edilen fişlerin altında yer alan kod ile de kontrolünün yapılması mümkün bulunmaktadır.  

        Başkanlığımızca yeni nesil ÖKC uygulamaları kapsamında internet sitemizde yayınlanan “YENİ NESİL ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARDAN “BİLGİ FİŞLERİ” DÜZENLENMESİNE DAİR USUL VE ESASLARA İLİŞKİN TEKNİK KILAVUZU”nun 9.5. FATURA TAHSİLATI İŞLEMLERİNDE DÜZENLENECEK BİLGİ FİŞLERİ başlıklı bölümünde fatura tahsilat işlemlerinin YN ÖKC’lerle hangi usul ve esaslarla gerçekleştirilmesi gerektiği aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

            a)  Fatura Tahsilatı İşleminde İlave Ücret Alınmaması Halinde

            YN ÖKC kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen ve müşteriden ayrıca ücret/komisyon alınmadan yapılan fatura tahsilatı işlemlerinde (başka kurum veya kuruluşlara ait faturaların tahsilatını gerçekleştiren fatura tahsilat merkezlerinin fatura tahsilatı işlemleri) YN ÖKC’den kılavuz ekinde örneğine yer verilen (7 No.lu) “Fatura Tahsilatı Bilgi Fişi” düzenlenerek ödemeyi yapana verilecektir.

            Bu suretle düzenlenen bilgi fişindeki tutarlar üzerinden KDV hesaplanmayacak olup bilgi fişinin üst kısmındaki mükellef ve fiş bilgilerinden sonra “FATURA TAHSİLATI” ibaresi, sonunda ise “Z No, Ekü No, MF Kodu” ve bundan önce gelmek üzere “MALİ DEĞERİ YOKTUR” ibaresi bulunacaktır.

            Müşteriden ilave bir ücret/komisyon alınmadan yapılan fatura/faturaların tahsilat işlemlerine ait olmak üzere, faturası tahsil edilen kurum veya kuruluşlardan daha sonra ücret, komisyon, ciro primi vb. adlar altında tahakkuk eden alacaklar için genel esaslar çerçevesinde KDV’li faturanın, faturası tahsil edilen kuruma kesilmesi gerekmektedir.

            Bu bilgi fişinde ayrıca tahsil edilen faturanın; ait olduğu Kurum, Tarihi, No.su, Abone No.su, Tutar bilgileri (birden fazla fatura tahsilatının yapılması halinde ise her bir faturanın ayrı ayrı bilgilerine aynı bilgi fişi üzerinde yer verilmesi mümkün bulunmaktadır) ve Tahsilatın Banka veya Kredi Kartı kullanılmak suretiyle yapılması durumunda Bankacılık işlem bilgilerine de yer verilecektir.

            Bu bilgi fişinin, mükelleflerin kendilerine ait olan ve bedelleri sonradan tahsil edilecek faturaların tahsilinde de düzenlenmesi mümkün olup, bu takdirde bilgi fişinin “Tahsil Edilen Fatura” bilgileri bölümüne kurumun kendi adı ve daha önce düzenlenmiş olan faturanın tarih ve numarası yazılacaktır. Önceden düzenlenmiş birden fazla faturaya ilişkin tahsilatlarda ise; tahsilatı yapılan faturanın tarih ve no’su alanına; tahsilatı yapılan her bir faturanın tarih ve sayıları ayrı ayrı yazılacak veya bu faturaların tarih, numara, tutar ve tahsil edilen tutarlarını, müşteri bilgilerini (adı-soyadı/ unvanı, varsa VKN’sinin) gösteren ve işletme tarafından seri ve sıra no.lu olarak oluşturulan “Fatura Tahsilat Listesi”nin tarih ve numarası yazılacaktır.

            b) Fatura Tahsilatı İşleminde İlave Ücret Alınması Halinde

            YN ÖKC kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen ve müşteriden ayrıca ücret/komisyon alınmak suretiyle yapılan fatura tahsilatı işlemlerinde (başka kurum veya kuruluşlara ait faturaların tahsilatını gerçekleştiren fatura tahsilat merkezlerinin fatura tahsilatı işlemleri) ise bilgi fişi düzenlenmeyecek olup bunun yerine mali değeri bulunan ve genel esaslar çerçevesinde tanzim olunan kılavuz ekinde örneğine yer verilen ÖKC Fişi (8 No.lu ÖKC Fişi) düzenlenecektir.

            Bu ÖKC fişinde, fatura tahsilat tutarı üzerinden KDV hesaplanmayacak olup fatura bedeline ilave olarak müşteriden alınan ücret veya komisyon tutarı üzerinden KDV hesaplanacaktır.

            Bu ÖKC fişinde ayrıca tahsil edilen fatura/ faturaların; ait olduğu Kurum, Tarihi, No.su, Abone No.su, Tutarı ile alınan Komisyon Tutarına (birden fazla fatura tahsilatının yapılması halinde ise her bir faturanın ayrı ayrı bilgilerine aynı ÖKC fişi üzerinde yer verilmesi mümkün bulunmaktadır) yer verilecek olup Tahsilatın Banka veya Kredi Kartı kullanılmak suretiyle yapılması durumunda Bankacılık işlem bilgileri bütünleşik olarak bulunacaktır.

           YN ÖKC kullanma mecburiyeti bulunan otopark işletmelerinde aracın otoparka      giriş/ kayıt işlemleri sırasında YN ÖKC’den bilgi fişleri teknik kılavuzu ekinde örneğine yer verilen (6 No.lu) “Otopark Giriş Bilgi Fişi” düzenlenerek verilmesi gerekmektedir.

            Bu bilgi fişi üzerinde; otopark işletmesinin adı soyadı/unvanı, adresi, telefon numarası, VKN, tarih, saat, fiş numarası, araç plaka bilgisi ve aracın otopark giriş tarih ve saat bilgileri bulunur.

            Bilgi fişinin üst kısmındaki mükellef ve fiş bilgilerinden sonra bilgi fişinin türü kısmında “OTOPARK GİRİŞ” ibaresi, sonunda ise (Z No, Ekü No, MF Kodundan önce) “MALİ DEĞERİ YOKTUR” ibaresi bulunacaktır.

            Otopark Giriş Bilgi Fişlerinin araç otoparktan çıkarken; giriş ve çıkış zamanına göre hesaplanan ücret tutarı dikkate alınarak mali değeri olan YN ÖKC fişine dönüştürülmesi gerekmektedir.

            Otopark hizmetinin sonunda düzenlenecek mali değeri olan YN ÖKC fişinde otopark giriş bilgi fişinin Tarih, Saat ve No’su da bulunmalıdır.

          Perakende mal ve hizmet satışında bulunan ancak Hazine ve Maliye Bakanlığınca ÖKC kullanma mecburiyeti dışında bırakılanlar ile kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar isteğe bağlı olarak YN ÖKC kullanabilirler.

                Ancak, 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesindeki koşulları sağlayarak ÖKC kullanımından muaf tutulanların, perakende satışlar dahil tüm satışlarında e-Fatura ve/veya e-Arşiv Fatura vermeleri gerektiğinden, sadece tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve fatura bilgi fişlerinin tanzim edilmesi amacıyla, mevcut veya yeni alınacak YN ÖKC’leri kullanabilirler. Söz konusu ÖKC’lerden ÖKC fişi düzenlenmediği sürece, mükellefe sağlanan muafiyet devam edebilecektir. (Bkz. 13 Soru)

           Restoran, lokanta vb. yemek hizmeti sunan işyerleri de perakende mal ve hizmet satışında bulunan işletmeler olması nedeniyle, bu işyerlerinde kullanılan ÖKC’lerin de 426 ve 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile belirlenen süreler ve koşullar göz önünde bulundurularak yeni nesil ÖKC’lerle değiştirilmesi ve YN ÖKC kullanım zorunluluğunun başlayacağı tarihlerden itibaren faaliyetlerinde YN ÖKC kullanma zorunlulukları bulunmaktadır.

            Özellikle restoran, lokanta gibi seyyar EFT-POS cihazı kullanan işyerleri faaliyetlerinde kullandıkları seyyar EFT-POS cihazlarını 1/10/2013 tarihinden itibaren EFT-POS özellikli olan yeni nesil ÖKC’lerle değiştirmeleri zorunluluğu bulunmaktadır. Bu tür işletmelerde belirtilen tarihten itibaren banka vb. kuruluşlar tarafından verilen seyyar EFT-POS cihazlarının alınmaması bunlar yerine EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC kullanılması gerekmektedir. Bir başka ifade ile müşterinin masasına gidilerek yapılan tahsilat işlemleri ile işyeri dışında yapılacak tahsilat (nakit veya banka kartları ile yapılan tahsilat) işlemlerinde seyyar EFT-POS cihazları yerine EFT-POS özelliği de bulunan yeni nesil ÖKC kullanılması ve slip ve fiş belgesinin bütünleşik olarak düzenlenerek müşteriye verilmesi mecburiyeti bulunmaktadır. 

            Ayrıca özellikle restoran ve lokanta işyerlerinde, satış işlemleri sırasında kullanılan harici bilgisayar donanımları, restoran satış programları, yazılımları ve bu işyerlerinde kullanılan harici banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının; yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluklarının başlayacağı tarihlere kadar eski nesil olarak kullanılan ÖKC’lerle ve yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluğunun başladığı tarihten itibaren ise yeni nesil ÖKC’lerle bağlantılı, entegre ve uyumlu yapıda kullanılmaları zorunludur. Bir başka ifade ile ÖKC dışında kalan harici bilgisayar sistemleri ile yazılımları ve EFT-POS cihazlarından gerçekleştirilen her bir satış veya tahsilat işlemi, yazarkasada ÖKC fişine dönüştürülmesi ve müşteriye ÖKC fişi verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Konuya ilişkin detaylı düzenlemelere; “483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği”  ile “YN ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanının 6 ıncı bölmünde yer verilmiştir.

            Bu düzenlemelere göre;

            a) Perakende mal ve hizmet satışlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılan satış uygulama yazılımları ile bunların üzerinde çalıştığı bilgisayar vb. donanımların (sipariş alma işlemlerinde kullanılan mobil el terminalleri ile sipariş bilgilerini gösteren ve mali geçerliği olmayan fiş veya belgeler üreten cihazlar dahil) Yeni Nesil ÖKC’lerle bağlantı ve iletişiminin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanında belirtilen iletişim protokolüne göre gerçekleştirilmesi zorunlu olup, YN ÖKC’leri kullanan mükelleflerin de söz konusu harici yazılım ve donanımların YN ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı yapıda kullanılmasını temin etmek için bahse konu satış uygulama yazılım ve donanım firmaları ile YN ÖKC yetkili servislerine başvurup gerekli bağlantıları, en geç 1/4/2018 tarihine kadar yaptırmaları ve bu şekilde kullanmaları zorunludur.

            b) Basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC’lere, banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS cihazlarının, doğrudan kablo ile bağlantı haricindeki bağlantılarında (YN ÖKC’ye GMP-3 ile bağlantısı yapılan bilgisayar sistemlerine yapılan kablolu bağlantılarda) EFT-POS cihazlarının ÖKC’lerle entegre ve bağlantılı bir yapıda kullanılmasının (satış işleminin ÖKC’den başlatılıp, tahsil edilecek tutarın EFT-POS cihazına ÖKC’den otomatik olarak gönderilmesi ve satış işleminin ÖKC’den sonlandırılması) ve ÖKC’den bütünleşik fiş üretilmesinin (müşteri slip bilgisinin fiş içeriğinde yer alacak şekilde) ÖKC üreticilerinin sorumluluğunda sağlanması şartıyla;  EFT-POS cihazı ile YN ÖKC arasındaki iletişimin “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanına göre gerçekleştirilmesi zorunluluğu bulunmamakta olup, banka vb. kuruluşlar ile ÖKC firmaları tarafından belirlenen serbest bir iletişim protokolünün de kullanılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC’lere yapılacak doğrudan kablolu EFT-POS cihazı bağlantılarında, GMP-3 dokümanına göre hareket edilmeye devam edilecektir.

            Restoran, lokanta gibi yemek hizmeti sunan işyerlerinde sipariş alma sistemleri ile yeni nesil ÖKC’lerin bağlantı, entegrasyon ve birlikte çalışma usul ve esasları “Gelir İdaresi Başkanlığı ÖKC-Harici Donanım ve Yazılım Haberleşme Protokolü GMP-3” dokümanının 6 ıncı bölümünde detaylı olarak belirlenmiş olup, söz konusu kurallara göre bağlantı ve çalışmaların temin edilmesi için, harici donanım ve yazılım sistemi üreticileri ile ÖKC üreticilerine müracaat edilmesi ve bunlar tarafından da gerekli bağlantı ve entegrasyon çalışmalarının tamamlanarak kullanıma sunulması ve bu suretle harici sistemlerde gerçekleştirilen her bir satış ve tahsilat işleminin ÖKC den mali değeri olan fişe dönüştürülmesinin sağlanması zorunludur.

            Söz konusu zorunluluklara uymayan işletmelere 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Hayır. EFT-POS özellikli Yeni Nesil ÖKC’ler POS ve Yazarkasayı birlikte ve bütünleşik bir yapıda barındıran cihazlardır. Temel amaç, POS cihazlarından gerçekleştirilen her bir tahsilat işlemini aynı anda mali değeri olan ÖKC fişine de dönüştürmek olduğundan, bu tür cihazlardan üretilen belgeler ÖKC FİŞİ ve BANKA SLİP BELGESİ’ni tek bir belge üzerinde göstererek üretilmektedir. Bu nedenle EFT-POS özellikli YN ÖKC’lerin yazarkasa ve POS kısımlarının birlikte kullanılması mecburidir.   

          Akaryakıt istasyonlarında bulunan market işletmelerinin (akaryakıt istasyonu tüzel kişiliğine sahip bulunsa dahi) genel esaslar çerçevesinde 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen esaslar çerçevesinde yeni nesil ÖKC kullanım zorunluluğu bulunmaktadır.

30/12/2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 557 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarların (perakende teslimde bulunan veya hizmet ifa eden) 213 sayılı Kanuna göre fatura vermek zorunda olmadıkları mal satışları veya hizmet ifalarının belgelendirilmesinde kullandıkları EN ÖKC’lerin, mali hafızalarının dolup dolmadığına bakılmaksızın 1/7/2024 tarihine kadar YN ÖKC’ler ile değiştirilmesi zorunludur.

              Söz konusu işletmelerin market bölümlerinde gerçekleştirilen satış işlemlerinin akaryakıt satışları ile bir arada değerlendirilmemesi, ayrı ayrı belgelendirilmesi gerekmektedir. Zira, akaryakıt pompalarından gerçekleştirilen akaryakıt satışları için bu pompalara bağlı bulunan Pompa ÖKC’lerden fiş,  akaryakıtın verilmesi ile birlikte otomatik olarak çıkmakta olup, bu fişler içinde marketten gerçekleştirilen satış işlemlerinin dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

            Bu nedenlerle, akaryakıt istasyonlarındaki market işletmelerinde gerçekleştirilen mal ve hizmet satışları pompalara bağlı ÖKC’lerden belgelendirilemediğinden,  genel esaslara göre YN ÖKC kullanılması ve müşteriye ÖKC fişi verilmesi gerekmekte olup bu ÖKC’lerin de 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği hükümleri göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

           Akaryakıt istasyonlarının market işletmelerinde, zorunluluğun başladığı tarihten itibaren yeni nesil ÖKC kullanılmaya başlanmaması halinde; mükellefe 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Sadece yeni nesil ÖKC’si bulunan mükellefler; Yeni Nesil ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait mali bilgilerin ilgili ÖKC üreticilerine ait ÖKC TSM Merkezleri aracılığı ile GİB’e elektronik ortamda bildirilebildiğinden, genel prensip olarak mükelleflerimizce ayrıca başka bir kanaldan bildirim yükümlülüğü bulunmadığından Tercih Bildiriminde de bulunmak zorunda değildirler. 

Bununla birlikte, işletmelerinin teknik ve altyapı sorunlarının mevcudiyeti nedeniyle ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla yeni nesil ödeme kaydedici cihazlardan gerçekleşen satış bilgilerini GİB’e iletemeyecek durumda olan mükelleflerden, teknik ve altyapı sorunlarının niteliğini tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte Başkanlığımıza yazılı müracaat eden, bu durumu ÖKC firmasına ve Başkanlığımıza yazılı olarak bildirip Başkanlığımızdan izin alan mükellefler, yeni nesil ödeme kaydedici cihazlara ilişkin ÖKC’lerden aylık dönem bazında gerçekleştirilen satışlara ait mali bilgileri de Gelir İdaresi Başkanlığı’na ÖKC TSM Merkezi dışında kalan diğer yöntemlerden tercih edeceği yöntemden (“e-Arşiv” üzerinden veya ”Dijital Vergi Dairesi” uygulamaları üzerinden seçeneğinin Başkanlığa yapılan yazılı müracaatta bildirilmesi gerekmektedir.) biri ile bildirilmesi mümkündür. Bu şekilde, YN ÖKC’lere ait mali bilgileri ÖKC TSM Merkezleri dışındaki bir yöntemle GİB’e bildirme izni alan mükellefler, Başkanlıktan izin aldıkları hususunu (ÖKC TSM Merkezi üzerinden bilgi iletmeyecek ÖKC’lerin marka, model, sicil no’larını da belirterek), sahip oldukları her bir ÖKC üreticilerine ayrı ayrı olmak üzere yazılı olarak bildirmeleri de gerekmekte olup söz konusu yeni nesil ÖKC’lere ilişkin Başkanlık tarafından talep edilen mali bilgilerin elektronik ortamda bildirilmesi yükümlülüğü ÖKC TSM Merkezleri yerine mükellefe ait olacaktır.

Güncelleme: 21.09.2018

GİB sistemlerine Yeni Nesil ÖKC’lerden bir aylık ve günlük dönem içinde gerçekleştirilen satışların toplam tutarı (KDV dahil) ile hesaplanan KDV toplam tutarı bilgisi bildirilecektir.

ÖKC Z raporlarının ayrı ayrı bildirimi yerine, ÖKC ve AYLIK dönem bazında olmak üzere sadece ÖKC den gerçekleştirilen toplam satış tutarı ve toplam KDV tutarının bildirimi yeterli bulunmaktadır.

Güncelleme: 21.09.2018

YN ÖKC Aylık Satış Raporları, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) GİB Teknolojiye elektronik ortamda iletilmelidir.

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtildiği üzere perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak YN ÖKC’lerden düzenlenen YN ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların (aylık/günlük satış raporu) içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

Bildirimi yapılmış bir döneme (aylık ve günlük dönem) ilişkin bilgilerin sehven hatalı olarak bildirildiğinin mükellefler tarafından değerlendirilmesi halinde, mezkur 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde öngörülen cezai sorumluluk saklı kalmak koşuluyla  (bildirim süresinden sonra düzeltme yapılması durumunda cezai sorumluluk söz konusu olabilecek olup, bildirim süresi içinde yapılan düzeltmelerle ilgili herhangi bir cezai sorumluluk söz konusu olmayacaktır.) gerekli düzeltme, güncelleme işlemleri yapılabilecektir.

Güncelleme işlemleri tercih edilen bildirim yöntemi ile aynı usulle gerçekleştirilecektir. Bir başka ifade ile bildirimlerini Dijital Vergi Dairesi Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştirecek olup, Dijital Vergi Dairesi üzerinden olmayan diğer yöntemlerle bildirimlerini gerçekleştiren mükellefler ise güncelleme işlemlerini tercih edilen bildirim yöntemi (e-Arşiv üzerinden veya ÖKC TSM Merkezi üzerinden) aracılığıyla ve “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Güncelleme 21.09.2018

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca; perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak ÖKC’lerden düzenlenen YN  ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

İstenilen mali bilgileri (YN  ÖKC bazında aylık ve günlük toplam satış tutarı bilgisi ile aylık/günlük toplam hesaplanan KDV tutarı bilgisidir) bu Tebliğin 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan kılavuzda belirlenen format, standart ve iletim yöntemine uygun olarak ve belirlenen süreler içinde (bir aylık/günlük döneme ilişkin bildirim YN ÖKC Aylık Satış Raporları için, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları için, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59)) elektronik ortamda GİB Teknoloji’ye iletilmediğinin veya yapılacak denetimler neticesinde söz konusu rapor ile bildirilmiş olan mali bilgilerin eksik veya yanlış bildirildiğinin tespiti hallerinde mükelleflere, her bir tespite ilişkin olarak 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesinde yazılı özel usulsüzlük cezası tatbik edilecektir.

Bildirime konu edilmesi gereken ÖKC Mali Bilgileri esas itibariyle; YN  ÖKC bazında bir aylık ve bir günlük dönem içinde gerçekleştirilen satışlara ilişkin “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileridir.

Bu bilgilerin temininde aşağıda belirtilen yöntemlerden herhangi biri kullanılmak suretiyle elde edilmesi mümkündür.

a) Kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlardan alınan “YN ÖKC Günlük Z Raporları”nda yer alan bilgilerin konsolide edilmesi (toplanması) suretiyle aylık ve günlük döneme ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” hesaplanarak ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir.

b) Kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlardan alınan aylık döneme ait “Mali Hafıza Raporları”nda (Mali hafıza raporunun alınması aşamasında başlangıç tarihi olarak ilgili ayın ilk günü, bitiş tarihi olarak ta ilgili ayın son gününün girilmesi suretiyle) , günlük döneme ait “Mali Hafıza Raporları”nda[ilgili günün başlangıcından (00:00:00) bitimine kadar (23:59:59)] olan tüm işlemleri içerecek şekilde yer alan bilgilerden ilgili aya/güne ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileri YN ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir.

c) Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazların kurumsal ERP sistemleri ile entegre bir şekilde kullanmakta olan işletmelerde, YN  ÖKC den düzenlenen her fişe ait satış bilgilerinin ERP sisteminde de takip edilmesi mümkün olduğundan, ilgili ERP sistemlerinden aylık/günlük döneme ait “Toplam Satış Tutarı” ile “Toplam KDV Tutarı” bilgileri temin edilerek ÖKC Mali Raporuna dahil edilebilir. Bu suretle ERP sistemlerinde temin edilen bu verilerin YN ÖKC’lerde kayıt altında olan verilerle aynı olmasından ve doğruluğundan doğan sorumluluk mükelleflere ait olacaktır.

Güncelleme 31.10.2018

YN ÖKC aylık/günlük kapanış (Z) Raporlarına ait mali bilgileri “Dijital Vergi Dairesi Üzerinden”  gönderme yöntemi için talepte bulunan ve talepleri başkanlıkça uygun bulunan mükellefler , YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait aylık ve günlük mali bilgileri dijital vergi dairesi uygulaması üzerinde oluşturulan bildirim modülleri ve belirtilen işlem adımlarına uygun olarak; ÖKC Sicil No, ve Aylık ve Günlük Dönem bazında olmak üzere Toplam Satış hasılat tutarı ve Toplam KDV tutarı bilgilerini YN ÖKC Aylık Satış Raporları, ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15 inci günü sonuna kadar, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) sisteme girmek suretiyle GİB TEKNOLOJİ’ye elektronik ortamda bildirilmesi gerekmektedir.

Güncelleme 31.10.2018

YN ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ait aylık ve günlük mali bilgileri “e-Arşiv Özel Entegratörü Üzerinden” yöntemi ile bildirmeyi tercih edecek  mükellefler, yeni nesil ÖKC’lerden gerçekleştirilen aylık satışlarına ait mali bilgileri (YN ÖKC Sicil No ve Aylık  ve Günlük Dönem bazında olmak üzere Toplam Satış hasılat tutarı ve Toplam KDV tutarı bilgileri) hizmet almakta olduğu veya YN ÖKC mali rapor bildirimlerini gerçekleştirme konusunda anlaşma yaptığı e-Arşiv Özel Entegratör kuruluşuna iletecek ve söz konusu bilgiler e-Arşiv Özel Entegratörü tarafından GİB’e “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre ilgili aya ilişkin 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi sonuna kadar elektronik ortamda bildirilecektir.

Mükellefle e-Arşiv hizmeti verme konusunda anlaşması bulunan (GİB sistemlerine e-Arşiv Özel Entegratörü tarafından “HR xml” ile bildirilmiş, kullanıcı tanımlaması yapılmış olan)  özel entegratörler,  YN ÖKC Mali Raporlarını da mükellef adına gönderebileceklerdir.  Herhangi bir anlaşması bulunmayan özel entegratörlerin ise söz konusu YN ÖKC mali raporlarını mükellef adına bildirmeleri mümkün olmayacaktır.

İlgili Kılavuz:

https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/OKC_Mali_Rapor_Bildirimine_Iliskin_Teknik_Kilavuz_v1_4_30072018.pdf

Güncelleme: 21.09.2019

ÖKC (Z) Raporlarına ait mali bilgiler Aylık/Günlük dönemler bazında olmak üzere ve tercih edilen bildirim yöntemiyle ilgili olduğu aya ilişkin 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi içinde GİB’e elektronik olarak gönderilmelidir.

Soru eklenme Tarihi:17.09.2018

Güncelleme 31.10.2018

Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar, bilgisayar tabanlı ve GİB’e bağlı bulundukları ÖKC TSM Merkezleri aracılığıyla güvenli internet hatları üzerinden iletişim kurarak otomatik olarak bilgi gönderebilen cihazlardır.

Bu nedenle yeni nesil ödeme kaydedici cihazların internet bağlantılarının (özellikle cihazdan mali rapor bilgisinin TSM’ye gönderilme zamanında ve yetkili ÖKC firmalarınca ÖKC yazılımlarının uzaktan güncellenmesi zamanlarında)  olması gerekmektedir. Söz konusu internet bağlantısı sağlanmadan ilgili yeni nesil ÖKC’lerin de otomatik olarak bilgi gönderilmesi sağlanamayacağından, yeni nesil ÖKC kullanan mükelleflerin ilgili cihazların internet bağlantılarının sağlanması hususunda, yetkili ÖKC firmalarına veya yetkili servislerine başvurmaları ve gerekli teknik ayarlamaları ve internet bağlantılarını yaptırmaları, bildirimlerin süresinde yapılabilmesini sağlamak bakımından gerekmektedir.

Soru eklenme Tarihi:21.09.2018

ÖKC (Z) Raporlarına ait mali bilgiler Aylık  dönemler bazında olmak üzere ve tercih edilen bildirim yöntemiyle, ilgili olduğu aya ait 1 No.lu KDV beyannamesinin verilme süresi içinde,  günlük dönem için, YN ÖKC Günlük Satış Raporları, ilgili günü takip eden günün sonuna kadar (23:59:59) GİB Teknolojiye elektronik ortamda iletilmelidir.

Söz konusu bildirimlerin kontrol edilebilmesi ve hatalı bildirimlerin düzeltilmesini sağlamak üzere DİJİTAL VERGİ DAİRESİ ekranlarında, bildirimlerin aylık veya cihaz bazında görüntülenmesine imkan veren ekranlar aracılığıyla görüntüleme işlemleri yerine getirilebilecektir.

483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinin “Sorumluluk ve cezai müeyyide” başlıklı 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtildiği üzere perakende mal satışları ve hizmet ifalarına ilişkin olarak ÖKC’lerden düzenlenen ÖKC günlük kapanış (Z) raporlarına ait elektronik ortamda hazırlanıp belirtilen yöntemlerden biri ile GİB’e iletilme zorunluluğu getirilen mükellefler, mali raporların (aylık/günlük satış raporu) içeriğinde yer verdikleri mali bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar.

Bildirimi yapılmış bir döneme (aylık ve günlük dönem) ilişkin bilgilerin sehven hatalı olarak bildirildiğinin mükellefler tarafından değerlendirilmesi halinde, mezkur 483 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde öngörülen cezai sorumluluk saklı kalmak koşuluyla  (bildirim süresinden sonra düzeltme yapılması durumunda cezai sorumluluk söz konusu olabilecek olup, bildirim süresi içinde yapılan düzeltmelerle ilgili herhangi bir cezai sorumluluk söz konusu olmayacaktır.) gerekli düzeltme, güncelleme işlemleri yapılabilecektir.

Görüntülenen bilgilerin güncelleme işlemleri tercih edilen bildirim yöntemi ile aynı usulle gerçekleştirilecektir. Bir başka ifade ile bildirimlerini Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştireceğini bildiren mükellefler gerekli güncelleme işlemlerini de Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştirecek olup,  Dijital vergi dairesi üzerinden olmayan diğer yöntemlerle bildirimlerini gerçekleştiren mükellefler ise güncelleme işlemlerini tercih edilen bildirim yöntemi (e-Arşiv üzerinden veya ÖKC TSM Merkezi üzerinden) aracılığıyla ve “Perakende Mal Satışları ile Hizmet İfalarına İlişkin Mali Rapor Bildirim Kılavuzu”ndaki esaslara göre elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Soru eklenme Tarihi:21.09.2018

ÖKC Mali Rapor bildirimlerini “Dijital Vergi Dairesi” üzerinden bildirmek için  GİB Teknolojiye müracaat eden ve talepleri Başkanlıkça uygun bulunan mükellefler, 3568 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren meslek mensupları ile aracılık ve sorumluluk sözleşmesi imzalamak ve muhasebecilerine bildirim doldurma yetkisi vererek yapabilirler. Mükellefler www.gib.gov.tr adresi dijital vergi dairesi sayfasında bulunan formlar başlığı altındaki İnternet Hizmetleri Kullanımına İlişkin Yetki Verme Formunu doldurup bağlı bulunduğu vergi dairesine vererek muhasebecilerini yetkilendirebilmektedirler. Dileyen mükellefler bilgi girişlerini kendileri de yapabileceklerdir.

3100 Sayılı Kanun ve 58 Seri No.lu Ödeme Kaydedici Cihaz Genel Tebliği ile onay işlemi gerçekleştirilmiş Akaryakıt Pompa ÖKC’leri ifade etmektedir.

•    Bünyesinde elektronik kayıt ünitesi bulunan “EKÜ’lü EN Pompa ÖKC”
•    Bünyesinde elektronik kayıt ünitesi bulunmayıp, kayıt rulosu bulunan “EKÜ’süz EN Pompa ÖKC”

olmak üzere iki tür EN Pompa ÖKC bulunmaktadır.
 

EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’ler 31/3/2023 tarihine kadar kullanılabilecektir.

Ayrıca, EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’lerin YN Pompa ÖKC’ler ile değişimi aşamasında YN Pompa ÖKC’lerin akaryakıt istasyonlarında kurulum işlemlerinin özellik arz etmesi ve buna bağlı olarak belirli bir süre alması nedeniyle, EKÜ'süz EN Pompa ÖKC kullanan mükelleflerin, YN Pompa ÖKC’lere ait alış faturasının (marka, model ve sicil numarasını ihtiva edecek şekilde) en geç 31/3/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) düzenlenmesi şartıyla, söz konusu YN Pompa ÖKC’lere ait aktivasyon/kurulum işlemlerinin 2/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) tamamlanması mümkün bulunmaktadır.

EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’ler 31/12/2023 tarihine kadar kullanılabilecektir.

Tebliğin yürürlüğe girdiği 24/3/2021 tarihinden itibaren EKÜ’süz EN Pompa ÖKC’lerin üçüncü kişilere satışı veya devri yapılamaz.

30/9/2022 tarihinden itibaren EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’lerin üçüncü kişilere satışı veya devri (kül hali dahil) yapılamaz. Bu tarihten itibaren cihaz almak isteyenlerin YN Pompa ÖKC almaları gerekmektedir.

30/9/2022 tarihinden itibaren EN Pompa ÖKC’lerin üretimi, ithali, mühürlenmesi ve satışı yapılmayacaktır.

Elektronik ortamda anlık veri aktarımı yapabilen, güvenlik seviyesi yükseltilmiş ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde teknik ve fonksiyonel özellikleri Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yeniden belirlenen Akaryakıt Pompa ÖKC’leri ifade etmektedir.

Taşıtlara perakende olarak akaryakıt satışı yapan (akaryakıt istasyonu işletmeciliği faaliyetinde bulunan) birinci ve ikinci sınıf tacirler YN Pompa ÖKC kullanmak zorundadır.

YN Pompa ÖKC’ler kimlik ibraz edilmek suretiyle, yetkili ÖKC firmalarının bakım-onarım/satış bayilerinden alınır.

Bayiler, GİB’in https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde “YN ÖKC SATIŞ SORGULAMA” ekranından alıcının ÖKC satın alıp alamayacağı hakkında sorgulama yaptıktan sonra, sorgulama çıktısını müşteriye imzalatarak satış işlemini gerçekleştirir. Akaryakıt istasyon işletmeciliği faaliyetinde bulunanlar dışındaki vergi mükelleflerine YN Pompa ÖKC satılması mümkün değildir.

Mükellefler; YN Pompa ÖKC satın alma işlemleri sırasında satış bayilerinden cihazın kullanım şartları ve cihazın kullanımı nedeniyle katlanmak durumunda olacakları maliyetler hakkında kendilerinin bilgilendirilmesini talep etmelidirler.

YN Pompa ÖKC’lerin Bakanlık/Başkanlık BİM’e kaydı, kullanıcılara satışı ile satış sonrası servis ve benzeri işlemler 25/12/2015 tarihli ve 29573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde elektronik ortamda yürütülecektir.

YN Pompa ÖKC’lerin kayıt, satış, devir, hurda, kayıp, çalınma ve benzeri işlemleri için vergi dairelerine gidilerek herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Tüm işlemler ÖKC firmalarının satış bayileri/yetkili servisleri tarafından 465 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde elektronik ortamda yürütülecektir.

Mükellefler adına kayıtlı ÖKC’lerin marka ve model listesine “İNTERAKTİF VERGİ DAİRESİ” uygulamasında “BİLGİLERİM” sekmesinin altında yer verilen “Ödeme Kaydedici Cihaz Bilgilerim” bölümünden erişilmesi mümkün bulunmaktadır.

Akaryakıt satış işleminin YN Pompa ÖKC’de başlaması ve YN Pompa ÖKC’de sonlandırılması esastır.

Akaryakıt satışının taşıt plaka numarası girilerek gerçekleştirilmesi, taşıt plaka numarası girilmeden akaryakıt satışının yapılamaması ve akaryakıt verme işleminin sonunda plaka bilgisini de ihtiva eden ÖKC fişinin cihaz yazıcısından otomatik olarak çıkması şarttır. Diğer taraftan, temel kurallar çerçevesinde taşıt plaka numarasının kamera vb. donanımlar kullanılarak ÖKC’ye otomatik olarak gönderilmesi de mümkündür.

Taşıtlara yapılmayan (bidonla, varille vb.) her türlü akaryakıt satışında plaka numarası yerine ödeme kaydedici cihazın ilgili modülüne “PLAKASIZ” ifadesi ile müşterinin Adı-Soyadı/Unvanı ile TCKN/VKN bilgileri girilmelidir.

Yeni mükellefiyet tesis edilmesi (kül halinde devir dahil) veya şube işyeri açılması durumunda, mükellefiyetin tesis edildiği, şube işyerinin açıldığı veya devir tarihinden itibaren en geç 60 gün içerisinde bu işyerlerinde YN Pompa ÖKC’lerin kullanılması zorunludur. Ancak, bu süre içerisinde fiilen akaryakıt satışına başlanması durumunda ise satışa başlamadan önce bu zorunluluk başlayacaktır.

Tebliğin yürürlüğe girdiği 24/3/2021 tarihi ile 30/9/2022 tarihleri arasında onay almış YN Pompa ÖKC bulunmaması halinde satın alınıp kullanılmaya başlanan EKÜ’lü EN Pompa ÖKC’lerin 31/12/2023 tarihine kadar YN Pompa ÖKC ile değiştirilmesi zorunludur.

1- Nakit Satış Fişi

2- Kartlı Ödeme Satış Fişi

3- Parçalı Ödeme Satış Fişi

4- Taşıt Tanıma Kapsamında Satış Fişi

5- Test Satış Fişi

6- Transfer Satış Fişi

7- Plakasız Satış Fişi

8- Tanker/Özel Nakliye Araçları İle Taşınmak Suretiyle Yapılan Satış Fişi (EN Pompa ÖKC’lerden de düzenlenecek)

Yukarıda yazılı olan fiş formatları ile ilgili ayrıntılı bilgiye https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde yer alan “YN Pompa ÖKC'lerden Düzenlenecek Fiş ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu”ndan ulaşılabilmektedir.

1- X-Gün İçi Anlık Raporu

2- Y-Kasa Devir Raporu

3- Z-Gün Sonu Raporu

4- Aylık Satış Raporu

5- Plaka Bazlı Günlük Satış Raporu

6-Dönemsel ÖKC Raporu

7- Denetim Raporu

8- Plaka Bazlı Sorgu Raporu

Yukarıda yazılı olan rapor formatları ile ilgili ayrıntılı bilgiye https://ynokc.gib.gov.tr/ adresinde yer alan “YN Pompa ÖKC'lerden Düzenlenecek Fiş ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu”ndan ulaşılabilmektedir.

• YN Pompa ÖKC’nin Bulunduğu Mahalde Nakit Ödeme Yapılması (Dışarıda Nakit Ödeme)
• YN Pompa ÖKC’nin Bulunduğu Mahalde Kartlı Ödeme Yapılması (Dışarıda Kartlı Ödeme)
• Akaryakıt İstasyonunun Market Bölümünde Kartlı Ödeme Yapılması (İçeride Kartlı Ödeme)

YN Pompa ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışlara ilişkin ilgili teknik kılavuzlar ve GMP’lerde tanımlanan fiş, rapor veya diğer bilgilerin ÖKC TSM’leri aracılığıyla Bakanlık/Başkanlık BİM’e aktarılması zorunludur.

Akaryakıt istasyonu işleten mükellefler, YN Pompa ÖKC’lerden gerçekleştirilen satışların bildiriminin ÖKC TSM’leri aracılığıyla gönderilmesi durumunda, YN Pompa ÖKC’lerin bağlı oldukları ÖKC TSM’leri ile sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasından sorumludurlar.

YN Pompa ÖKC uygulamasında belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket edilmesi veya belirlenen sürelerde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümleri uygulanır.

a) Akaryakıt istasyonu işleten mükelleflere

b) ÖKC üreticilere/yetkili servislere

c) ÖKC TSM’lere

cezai işlem uygulanır.

 Akaryakıt istasyonlarında gerçekleştirilen satışlara ilişkin olarak düzenlenen belgelerde, fiilen yakıt verilen araç bilgisi yerine başka araçlara ilişkin bilgilere yer verildiğinin akaryakıt denetimi konusunda yetkili kamu kurum ve kuruluşların birimleri tarafından tespit edilmesi halinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümlerinin uygulanması ile birlikte sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma eylemlerinin araştırılması için akaryakıt istasyonlarını işleten mükellefler ve bu belgeleri kullananlar nezdinde vergi incelemesi için gerekli işlemlere ivedilikle başlanacaktır.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ÖKC mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştiren veya yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ÖKC’nin hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyen, cihazda kayıt altına alınan bilgileri değiştiren veya silen, ÖKC veya bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenler üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

YN Pompa ÖKC kullanma zorunluluğu getirilen mükellefler, 527 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine konu olan faaliyetlerinde 483 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 6 ncı maddesi düzenlemelerinden yararlanamaz.

YN Pompa ÖKC kullanma zorunluluğu getirilen mükellefler, 527 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine konu olan faaliyetlerinde 507 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği düzenlemelerinden yararlanamaz.